2024-12-19
The National Bank of Rwanda issued Regulation No. 86/2024 to standardize how banks classify credit facilities into five risk categories and calculate corresponding provisioning requirements. The regulation establishes detailed criteria for normal, watch, substandard, doubtful, and loss classifications while mandating specific provisions for restructured facilities, collateral valuation, and significant exposures under International Financial Reporting Standards. Banks must implement these classification and provisioning frameworks, submit regular reports to the central bank, and face corrective actions or penalties for non-compliance.
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 1 Umwaka wa 64 Igazeti ya Leta n° Idasanzwe yo ku wa 05/02/2025 Year 64 Official Gazette n° Special of 05/02/2025 64ème Année Journal Officiel n° Spécial du 05/02/2025 Ibirimo/Summary/Sommaire page/urup BNR : Amabwiriza/Regulations/Règlements Amabwiriza Rusange n° 86/2024 yo ku wa 19/12/2024 ku ishyirwa mu byiciro ry’inguzanyo no guteganya ingoboka mu mabanki…………………………………………………………...2 Regulation n° 86/2024 of 19/12/2024 on credit facilities classification and provisioning for banks…………………………………………………………………………………………...2 Règlement n° 86/2024 du 19/12/2024 sur la classification des facilités de crédit et les provisions pour les banques……………………………………………………………………2 Amabwiriza n° 87/2024 yo ku wa 19/12/2024 yerekeye sheki zitazigamiwe ……………….55 Regulation n° 87/2024 of 19/12/2024 relating to bouncing cheques…………………………55 Règlement n° 87/2024/ du 19/12/2024 relatif aux chèques sans provision…………………..55 Amabwiriza Rusange no 88/2024 yo ku wa 19/12/2024 agenga ibisabwa ibigo by’ubwishingizi byerekeye imari shingiro ishingiye ku byateza ingorane …………………...75 Regulation n o 88/2024 of 19/12/2024 governing risk based capital requirements for insurers……………………………………………………………………………………….75 Règlement n o 88/2024 du 19/12/2024 régissant les exigences de capital fondé sur le risque pour les assureurs…………………………………………………………………………….75
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 2 AMABWIRIZA RUSANGE N° 86/2024 YO KU WA 19/12/2024 KU ISHYIRWA MU BYICIRO RY’INGUZANYO NO GUTEGANYA INGOBOKA MU MABANKI ISHAKIRO UMUTWE WA MBERE: INGINGO RUSANGE Ingingo ya mbere: Icyo aya mabwiriza rusange agamije Ingingo ya 2: Isobanura Ingingo ya 3: Inshingano z’inama y’ubutegetsi n’iz’ubuyobozi bukuru Ingingo ya 4: Inguzanyo ifatwa nk’ itishyurwa neza Ingingo ya 5: Inguzanyo z’ingoboka Ingingo ya 6: Inyungu zitabazwe Ingingo ya 7: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu byiciro UMUTWE WA II: IBISABWA BYUBAHIRIZWA REGULATION N° 86/2024 OF 19/12/2024 ON CREDIT FACILITIES CLASSIFICATION AND PROVISIONING FOR BANKS TABLE OF CONTENTS CHAPTER ONE: GENERAL PROVISIONS Article One: Purpose of this regulation Article 2: Interpretation Article 3: Board of directors and senior management responsibilities Article 4: Credit facility considered as nonperforming Article 5: Overdrafts Article 6: Non-accrual status Article 7: Credit facilities classification criteria CHAPTER II: REGULATORY REQUIREMENTS RÈGLEMENT N° 86/2024 DU 19/12/2024 SUR LA CLASSIFICATION DES FACILITÉS DE CRÉDIT ET LES PROVISIONS POUR LES BANQUES TABLE DES MATIÈRES CHAPITRE PREMIER : DISPOSITIONS GÉNÉRALES Article premier : Objet du présent règlement Article 2 : Interprétation Article 3 : Responsabilités du conseil d’administration et de la direction générale Article 4 : Facilité de crédit considérée comme non performante Article 5 : Découverts Article 6 : Etat de non-régularisation Article 7 : Critères de classification des facilités de crédit CHAPITRE II : EXIGENCES RÈGLEMENTAIRES
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 3 Ingingo ya 8: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» Ingingo ya 9: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» Ingingo ya 10: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» Ingingo ya 11: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» Ingingo ya 12: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo» UMUTWE WA III: INGOBOKA ZEREKEYE IMYENDA N’ISIBWA RYAYO Ingingo ya 13: Ingoboka rusange Ingingo ya 14: Amafaranga y’ingoboka zihariye Ingingo ya 15: Gusuzuma ingano y’amafaranga y’ingoboka Article 8: Criteria for classifying credit facilities in the “normal” category Article 9: Criteria for Classifying credit facilities in “watch” category Article 10: Criteria for classifying credit facilities in “substandard” category Article 11: Criteria for classifying credit facilities in “doubtful” category Article 12: Criteria for classifying credit facilities in “loss” category CHAPTER III: PROVISIONS ON CREDIT FACILITIES AND WRITING OFF Article 13: General provisions Article 14: Specific provisions Article 15: Review of the provisioning level Article 8 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « normal » Article 9 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « sous surveillance » Article 10 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « qualité inférieure » Article 11 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « douteux » Article 12 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « perte » CHAPITRE III : PROVISIONS RELATIVES AUX FACILITÉS DE CRÉDIT ET RADIATION DES FACILITÉS DE CRÉDIT Article 13 : Provisions générales Article 14 : Des provisions spécifiques Article 15: Examen du montant des provisions
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 4 Ingingo ya 16: Gusiba inguzanyo Ingingo ya 17: Kubuzwa gutanga inguzanyo UMUTWE WA IV: IVUGURURWA RY’INGUZANYO Ingingo ya 18: Inguzanyo ivuguruwe Ingingo ya 19: Igihe cyo gusonerwa kwishyura inguzanyo Article 20: Gushyira mu byiciro inguzanyo zo mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» n’izo mu icyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» zivuguruwe Ingingo ya 21: Gushyira mu byiciro inguzanyo «zitujuje ibisabwa» zivuguruwe Ingingo ya 22: Gushyira mu byiciro inguzanyo «zitizewe» zivuguruwe Ingingo ya 23: Gushyira mu byiciro inguzanyo «ziri mu gihombo » zivuguruwe CHAPTER V: INGWATE, IMIKORESHEREZE Y’IBIPIMO MPUZAMAHANGA NGENDERWAHO MU GUTEGURA RAPORO Z’IMARI, IMYENDA YATEZA INGORANE NINI, Article 16: Loans writing off Article 17: Interdiction to grant a credit facility CHAPTER IV: RESTRUCTURING OF CREDIT FACILITIES Article 18: Restructured credit facility Article 19: Moratorium period Article 20: Classification of “normal and “watch” categories restructured credit facilities Article 21: Classification of “substandard” category restructured credit facilities Article 22: Classification of “doubtful” category restructured credit facilities Article 23: Classification of “loss” category restructured credit facilities CHAPTER V: SECURITIES, USE OF INTERNATIONAL FINANCIAL REPORTING STANDARDS, LARGE EXPOSURES, INSPECTION AND REPORTING OF CREDIT FACILITIES Article 16 : Radiation des facilités de crédit Article 17 : Interdiction d'accorder une facilité crédit CHAPITRE IV : RESTRUCTURATION DES FACILITÉS DE CRÉDIT Article 18 : Facilité de crédit restructurée Article 19 : Période moratoire Article 20 : Classement des facilités de crédit restructurées de catégories « normal » et « sous surveillance » Article 21 : Classement des facilités de crédit restructurées de catégorie « qualité inférieure » Article 22: Classement des facilités de crédit restructurées de catégorie « douteux » Article 23 : Classement des facilités de crédits restructurées de catégorie « perte » CHAPITRE V : SÛRETÉS ET GARANTIES, UTILISATION DES NORMES INTERNATIONALES D’INFORMATION FINANCIÈRE, GRAND RISQUE, INSPECTION ET
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 5 IGENZURA NO GUTANGA RAPORO KU NGUZANYO N’IBYEMEZO BIGAMIJE GUKOSORA Ingingo ya 24: Ingwate Ingingo ya 25: Kwita ku ngwate mu kugena ingoboka Ingingo ya 26: Imikoreshereze y’Ibipimo Mpuzamahanga Ngenderwaho mu Gutegura Raporo z’Imari Article 27: Igenagaciro, ishyirwa mu byiciro n’igenwa ry’ingoboka zirebana n’imyenda ikomeye Ingingo ya 28: Raporo ku nguzanyo Ingingo ya 29: Igenzurwa rikorwa na Banki Nkuru Ingingo ya 30: Ibihano bigamije gukosora n’ibindi bihano UMUTWE WA VI: INGINGO ZINYURANYE N’IZISOZA Ingingo ya 31: Ingingo ivanaho Ingingo ya 32: Ingingo y’ururimi Ingingo ya 33: Gutangira gukurikizwa AND CORRECTIVE ACTIONS Article 24: Collaterals and guarantees Article 25: Consideration of collaterals and guarantees in determining provisions Article 26: Use of International Financial Reporting Standards Article 27: Valuation, classification, and provisioning for significant exposures Article 28: Reporting of credit facilities Article 29: Inspection by the Central Bank Article 30: Corrective actions and other penalties CHAPTER VI: MISCELLANEOUS AND FINAL PROVISIONS Article 31: Repealing provision Article 32: Language provision Article 33: Entry into force RAPPORT SUR LES FACILITÉS DE CRÉDIT ET DES MESURES CORRECTIVES Article 24 : Sûretés et garanties Article 25 : Considération des sûretés et garanties dans la détermination des provisions Article 26 : Utilisation des Normes Internationales d'Information Financière Article 27 : Évaluation, classification et provisionnement des expositions significatives Article 28 : Rapport sur les facilités de crédit Article 29 : Inspection par la Banque Centrale Article 30 : Mesures correctives et autres sanctions CHAPITRE VI : DISPOSITIONS DIVERSES ET FINALES Article 31 : Disposition abrogatoire Article 32 : Disposition linguistique Article 33 : Entrée en vigueur
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 6 AMABWIRIZA RUSANGE N° 86/2024 YO KU WA 19/12/2024 KU ISHYIRWA MU BYICIRO RY’INGUZANYO NO GUTEGANYA INGOBOKA MU MABANKI Banki Nkuru y’u Rwanda; Ishingiye ku Itegeko n° 48/2017 ryo ku wa 23/09/2017 rigenga Banki Nkuru y’u Rwanda nk’uko ryavuguruwe kugeza ubu, cyane cyane mu ngingo zaryo, iya 6bis, iya 8, iya 9, iya 10 n’iya 15; Ishingiye ku Itegeko n° 47/2017 ryo ku wa 23/09/2017 rigena imitunganyirize y’imirimo y’amabanki, cyane cyane mu ngingo zaryo iya 37, iya 38 n’iya 117; Isubiye ku mabwiriza rusange n° 12/2017 yo ku wa 23/11/2017 ku ishyirwa mu byiciro ry’imyenda no guteganya ingoboka; ISHYIZEHO AMABWIRIZA RUSANGE AKURIKIRA: UMUTWE WA MBERE: INGINGO RUSANGE Ingingo ya mbere: Icyo aya mabwiriza rusange agamije Aya mabwiriza rusange agenga ishyirwa mu REGULATION N° 86/2024 OF 19/12/2024 ON CREDIT FACILITIES CLASSIFICATION AND PROVISIONING FOR BANKS The National Bank of Rwanda; Pursuant to Law no 48/2017 of 23/09/2017 governing the National Bank of Rwanda as amended to date, especially in Articles 6bis, 8, 9, 10 and 15; Pursuant to Law n° 47/2017 of 23/09/2017 governing the organization of banking, especially in Articles 37, 38 and 117; Having reviewed the regulation n° 12/2017 of 23/11/2017 on credit classification and provisioning; ISSUES THE FOLLOWING REGULATION: CHAPTER ONE: GENERAL PROVISIONS Article One: Purpose of this regulation This Regulation governs credit facilities RÈGLEMENT N° 86/2024 DU 19/12/2024 SUR LA CLASSIFICATION DES FACILITÉS DE CRÉDIT ET LES PROVISIONS POUR LES BANQUES La Banque Nationale du Rwanda ; Vu la Loi n° 48/2017 du 23/09/2017 régissant la Banque Nationale du Rwanda telle que modifiée à ce jour, spécialement en ses articles 6bis, 8, 9, 10 et 15 ; Vu la Loi n° 47/2017 du 23/09/2017 portant organisation de l’activité bancaire, spécialement en ses articles 37, 38 et 117 ; Revu le règlement n° 12/2017 du 23/11/2017 sur la classification des crédits et les provisions; ÉMET LE RÈGLEMENT SUIVANT : CHAPITRE PREMIER : DISPOSITIONS GÉNÉRALES Article premier: Objet du présent règlement Le présent règlement régit la classification des
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 7 byiciro ryʼimyenda no guteganya ingoboka, kugira ngo bifashe amabanki kumenya byihuse no gukurikirana imyenda yatanze itishyurwa neza kandi anashyireho ingamba zikwiye zo gucunga ibyateza ingorane bishingiye ku myenda yatanzwe. Ingingo ya 2: Isobanura Muri aya mabwiriza rusange: (a) «banki» bivuga ikigo cy’imari kigengwa kandi kikanagenzurwa hashingiwe ku itegeko rigena imitunganyirize y’imirimo y’amabanki; (b) «umuntu ufitanye isano na banki» bivuga umuntu ku giti cye cyangwa ikigo gifite ubuzima gatozi, ufitanye na banki byibuze imwe mu masano akurikira: (i) umuntu uri mu bagize inama y’ubutegetsi cyangwa ari mu buyobozi bukuru bwa banki; (ii) umuntu ufite ku buryo butaziguye cyangwa buziguye uruhare rugaragara muri banki; (iii) umuntu uri mu bagize inama y’ubutegetsi cyangwa ari mu buyobozi muri kimwe mu bigo classification and provisioning, to ensure that banks promptly identify and monitor their nonperforming credit facilities and undertake adequate measures to manage credit risk in their portfolios. Article 2: Interpretation In this Regulation: (a) “bank” means a financial institution regulated and supervised under the law governing the organization of banking; (b) “bank related party” means any natural person or legal entity that has at least one of the following relationships with a bank: (i) person who is a member of the board of directors or senior management of the bank; (ii) a person who has a direct or indirect significant holding in the bank; (iii) person who is a member of the board of directors or the management of any of the entities specified in a subfacilités de crédit et les provisions pour que les banques identifient le plus tôt possible et surveillent les facilités de crédit non performants et prennent des mesures adéquates pour gérer le risque de crédit dans leurs portefeuilles. Article 2 : Interprétation Dans le présent règlement : (a) « banque » signifie institution financière réglementée et supervisée en vertu de la loi portant organisation de l’activité bancaire; (b) «personne apparentée à une banque » signifie toute personne physique ou morale qui entretient avec la banque au moins l’une des relations suivantes : (i) personne membre du conseil d’administration ou de la direction générale de la banque ; (ii) Personne détenant directement ou indirectement une participation significative dans la banque ; (iii) personne membre du conseil d’administration ou de la direction d’une des entités mentionnées dans un
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 8 bivugwa mu gace k’agaka ka (vii) cyangwa (viii) k’aka gaka; (iv) uwashakanye cyangwa ufitanye isano itaziguye cyangwa iziguye kugeza ku gisanira cya kabiri n’umwe mu bavugwa mu gace k’agaka ka (i), (ii), cyangwa (iii) k’aka gaka; (v) ikigo gifite umwe mu bantu bavugwa mu gace k’agaka ka (i), (ii), (iii) cyangwa (iv) k’aka gaka uri mu bagize inama y’ubutegetsi cyangwa uri mu buyobozi bukuru bw’icyo kigo; (vi)ikigo gifite umwe mu bantu bavugwa mu gace k’agaka ka (i), (ii), (iii) cyangwa (iv) k’aka gaka, wenyine cyangwa hamwe n’abandi, afitemo mu buryo butaziguye cyangwa buziguye byibura icumi ku ijana (10%) by’imigabane cyangwa uburenganzira bwo gutora cyangwa se ikigo abo bantu bashobora kugiramo ububasha bwo kuganza mu ifatwa ry’ibyemezo; (vii)ikigo, banki yonyine cyangwa ifatanyije n’abandi, icunga cyangwa ifitemo ububasha bwo kuganza mu ifatwa ry’ibyemezo ku buryo subparagraph (vii) or (viii) of this subparagraph; (iv) a spouse or family member on direct line or collateral line up to the second degree of any of the persons mentioned under sub-subparagraph (i), (ii), or (iii) of this subparagraph; (v) any entity in which any of the persons mentioned under sub-subparagraph (i), (ii), (iii) or (iv) of this subparagraph is a member of the board of directors or the senior management of that institution; (vi) any entity in which any of the persons mentioned under sub-subparagraph (i), (ii), (iii), or (iv) of this subparagraph, holds directly or indirectly, alone or with others, at least 10% of the shares or voting rights or on which these persons can exert influence; (vii) any entity that the bank, alone or with others, controls or on which the bank exerts influence directly or indirectly; sous-alinéa (vii) ou (viii) du présent alinéa; (iv) époux (se) ou membre de famille en ligne directe ou collatérale jusqu’au deuxième degré, de l’une des personnes mentionnées au sous-alinéa (i), (ii) ou (iii) du présent alinéa ; (v) toute entité où l’une ou l’autre des personnes mentionnées au sous-alinéa (i), (ii), (iii) ou (iv) du présent alinéa est membre du conseil d’administration ou de la direction générale de cette institution ; (vi) toute entité dans laquelle, seule ou avec d’autres, l’une des personnes mentionnées au sous-alinéa (i), (ii), (iii) ou (iv) du présent alinéa détient directement ou indirectement au moins (10%) des actions ou des droits de vote; ou sur laquelle ces personnes peuvent exercer une influence ; (vii) toute entité que la banque, seule ou avec d’autres, contrôle ou sur laquelle elle exerce une influence directement ou indirectement ;
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 9 butaziguye cyangwa buziguye; (viii) ikigo gicungwa cyangwa gifitweho ububasha bwo kuganza mu ifatwa ry’ibyemezo n’ikigo gicunga banki ku buryo butaziguye cyangwa buziguye; (ix) cyangwa isosiyete y’ubucuruzi ifite kugeza ku rwego rwa kabiri, mu buryo buziguye cyangwa butaziguye, imigabane cyangwa abanyamigabane ihuriyeho na banki. (c) «abantu bahujwe n’inyungu » bivuga abantu ku giti cyabo cyangwa ibigo bifite ubuzima gatozi, babiri cyangwa benshi, bigaragara ko bahuje inyungu kubera ko bahujwe nibura na kimwe mu bintu bikurikira: (i) ugushyingiranwa kwemewe; (ii) umwe agenzura undi cyangwa abandi bose, mu buryo butaziguye cyangwa buziguye; (iii)basangiye uburenganzira ku mutungo cyangwa imicungire; (iv) ubukungu bw’umwe/bamwe bushingiye ku bukungu (viii) any entity controlled or on which influence is exerted directly or indirectly by an entity that controls the bank; or (ix) any company which holds a common shareholding or shareholders directly or indirectly, up to the second degree with the bank. (c) “interconnected parties” mean two or more natural persons or legal entities that are regarded as constituting a single interest because they have at least one of the following relationships: (i) legal marriage; (ii) one controls the other or the entire group, directly or indirectly; (iii) they share ownership or management; (iv)they are economically interdependent, at the point that if one of them (viii) toute entité contrôlée ou sur laquelle l’influence est exercée directement ou indirectement par une entité qui contrôle la banque ; ou (ix) toute société qui détient directement ou indirectement, jusqu'au deuxième degré, une participation ou des actionnaires communs avec la banque. (c) « parties liées » signifie deux ou plusieurs personnes physiques ou morales qui sont considérées comme représentant un intérêt commun parce qu’elles ont au moins l’une des relations suivantes : (i) mariage légal ; (ii) l’un contrôle l’autre ou l’ensemble du groupe, directement ou indirectement ; (iii) elles partagent la propriété ou la gestion commune ; (iv) elles sont économiquement interdépendantes, à tel point que si
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 10 bw’undi/bw’abandi ku buryo umwe muri bo aramutse agize ibibazo by’imari, undi cyangwa abandi bose bagira ibibazo byo kwishyura. (d) «usaba inguzanyo» bivuga umuntu ku giti cye cyangwa ikigo gifite ubuzima gatozi wahawe inguzanyo na banki; (e) «Banki Nkuru» bivuga Banki Nkuru y’u Rwanda; (f) «gushyira mu byiciro» bivuga kugena icyiciro cy’inguzanyo hagendewe ku mpamvu zitigaragaza cyangwa ku mpamvu zigaragaza; (g) «inguzanyo» bivuga umutungo uwo ari wo wose cyangwa umutungo utagaragara mu ifoto y’umutungo ushobora guteza ingorane zishingiye ku nguzanyo, nk’inguzanyo, inguzanyo y’ingoboka, avansi, ikodesha-gurisha, inyandiko z’agaciro zemerwa, inyandiko zifite agaciro mu mafaranga, ingwate n’indi mitungo cyangwa ibidateganyijwe bifitanye isano n’ibyateza ingorane bishingiye ku myenda; (h) «ibyateza ingorane bishingiye ku nguzanyo» bivuga ingorane zateza igihombo cy’amafaranga, kabone n’iyo encounters financial problems, the other or all the others would experience repayment difficulties. (d) “borrower” means natural person or a legal person obtaining a credit facility from a bank; (e) “Central Bank” means the National Bank of Rwanda; (f) “classification’’ means a determination of the category of a credit facility using either subjective or objective criteria; (g) “credit facility” means any asset or offbalance sheet item which contains credit risk, such as loans, overdrafts, advances, finance leases, acceptances, bills discounted, guarantees, and other assets or contingencies connected with credit risk; (h) “credit risk” means the risk of financial loss, despite realization of the main or secondary collateral, because of a debtor’s l’une d’elles rencontre des problèmes financiers, l’autre ou les autres éprouvent des difficultés de remboursement. (d) « emprunteur » signifie une personne physique ou morale qui a obtenu une facilité de crédit de la banque ; (e) « Banque Centrale » signifie la Banque Nationale du Rwanda ; (f) « classification » signifie une détermination de la catégorie d’une facilité de crédit bancaire en utilisant des critères subjectifs ou objectifs ; (g) « facilité de crédit » signifie tout actif ou élément hors bilan qui contient le risque de crédit, tels que les prêts, les découverts, les avances, le prêt bail, les acceptations, les effets escomptés, les sûretés et autres éléments d’actif ou imprévus en rapport avec le risque de crédit ; (h) « risque de crédit » signifie le risque de perte financière, malgré la réalisation de garantie principale ou secondaire, en raison
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 11 hagurishwa ingwate yo ku rwego rwa mbere cyangwa iyo ku rwego rwa kabiri, bitewe n’uko uwagurijwe atabashije kwishyura umwenda afitiye banki; (i) «imyenda » bivuga ubwoko bwose bw’imyenda banki yatanze hakubiyemo inguzanyo zatanzwe, inyandiko nyizezabwishyu, n’ubundi bwoko bw’imyenda cyangwa ibiteye nk’imyenda banki yemereye umukiriya, kimwe n’impapuro mpeshamwenda, imigabane n’ubundi bwoko bw’ishoramari mu kindi kigo icyo ari cyo cyose; (j) «kugabanya ibyateza ingorane bishingiye ku nguzanyo» bivuga gukoresha ingamba zikwiriye hagamijwe kugabanya ingaruka z’ingorane zishingiye ku nguzanyo, harimo gufata ingwate ku mutungo, ubwishingire n’izindi nyandiko z’imari zihariye; (k) «ikinyuranyo cy’umwenda w’ingoboka kitarishyurwa» bivuga ikinyuranyo cy’inguzanyo kitarishyurwa kuri konti y’inguzanyo y’ingoboka igaragaza ihindagurika ryoroheje cyangwa ridahari; (l) «ingoboka rusange» bivuga amafaranga inability to satisfy his or her obligations to a bank; (i) “exposure” means all types of credit facilities including loans and advances, letters of credit, and similar forms of credits or credit commitments granted by a bank to a client, as well as debt securities, shares and other types of investment in any other entity; (j) “credit risk mitigation” means the use of appropriate strategies to reduce adverse effect of the credit risk exposure, including collateralization, guarantees and derivatives; (k) “hardcore” means an outstanding debit balance in an overdraft account that shows little or no fluctuations; (l) “general provision” means a loss reserve de l’incapacité d’un débiteur d’honorer ses obligations envers une banque ; (i) « engagement » signifie tous les types des facilités de crédit notamment les lignes de crédit et avances, crédit documentaire et formes similaires de crédit ou d’engagements de crédit accordés par une banque à un client, ainsi que les titres de créance, les actions, et d'autres types d'investissements dans tout autre entité; (j) « atténuation du risque de crédit » signifie l’utilisation des stratégies appropriées afin de réduire les effets néfastes de l’exposition au risque de crédit, les garanties par nantissement, les garanties personnelles et les instruments financiers ; (k) « solde impayé du découvert » signifie solde débiteur impayé dans un compte découvert qui montre peu ou pas de fluctuations ; (l) « provision générale » signifie réserve
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 12 abitswe ateganyirijwe ibihombo bitaramenyekana cyangwa bishobora kubaho, bikabarwa hashingiwe ku gihombo ku nguzanyo gishoboka mu gihe cyose inguzanyo izamara; (m)«inyungu ziregetse» bivuga inyungu ku nguzanyo itishyurwa neza zidafatwa nk’umusaruro kandi ntizishyirwe muri raporo y’umusaruro; (n) «ubuyobozi bukuru» bivuga abakozi bo mu buyobozi bari mu bakozi bakuru bo ku rwego rwo hejuru rwa banki. Abo ni aba: (i) umuyobozi mukuru; (ii) abakozi bakuru bashamikiye kandi batanga raporo yabo y’akazi, ku buryo butaziguye, ku nama y’ubutegetsi cyangwa kuri komite z’inama y’ubutegetsi; (iii) n’abakozi bakuru batanga raporo yabo y’akazi, mu buryo butaziguye, ku muyobozi mukuru. (o) «inguzanyo itabazweho inyungu» bivuga inguzanyo yabikijwe mu held against future and presently unidentified losses and which is thus freely available to meet losses that subsequently materialize; (m)“interest in suspense” means interest accrued on non-performing credit facility that is not recognized as income in the institution’s income statements; (n) “senior management” means the management personnel which are the high-level key executives of the bank. These are: (i) chief executive officer managing director; (ii)executives reporting directly to the board or to board committees; and (iii) executives reporting to the chief executive officer managing director. (o) “non-accrual credit facility” means a credit facility that has been placed on a pour perte constituée contre des pertes non encore identifiées ou pertes potentielles, estimées en fonction des pertes liées aux crédits prévues pour toute la durée du crédit ; (m)« intérêts en suspens » signifie les intérêts courus sur une facilité de crédit non performant qui ne sont pas reconnus comme revenues et qui ne sont pas enregistrée dans le revenu ; (n) « cadre dirigeants » signifie le personnel de la direction qui est composé de cadres supérieurs de haut niveau de la banque. Il s’agit de : (i) directeur général ; (ii) exécutifs qui relèvent directement du conseil d’administration ou des comités du conseil; et (iii)exécutifs qui relèvent directement du directeur général. (o) « crédit non régularisé » signifie crédit qui a été placé sur base de trésorerie à des
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 13 mafaranga ku mpamvu za raporo z’ibaruramari n’iz’imari; bigatuma, inyungu zabonetse cyangwa zigomba kwishyurwa ariko zitishyuwe zidashyirwa ku nyungu y’umutungo ahubwo zigashyirwa ku nyungu ziregetse; (p) «inguzanyo itishyurwa neza» bivuga umwenda udatanga umusaruro kandi wujuje ibigenderwaho biteganywa mu ngingo ya 4 y’aya mabwiriza rusange; (q) «inguzanyo y’ingoboka» bivuga inguzanyo banki ikoresha mu kwemera ko amafaranga yabikujwe arenga amafaranga yabikijwe hakurikijwe ibyumvikanweho n’ibisabwa byagenwe; (r) «ingoboka yihariye» bivuga amafaranga abitswe ateganyirizwa igihombo kiriho kizwi cyangwa gishobora kubaho; (s) «umwenda wateza ingorane nini» bivuga umwenda umuntu afitiye ikigo bagiranye amasezerano cyangwa itsinda ry’ibigo bagiranye amasezerano bifitanye isano, uhwanye nibura na 10% by’imari shingiro ya banki; cash basis for accounting and financial reporting purposes; thus, interest earned or due but unpaid is not credited to interest income but instead to interest in suspense; (p) “non-performing credit facility” means a credit facility that is not generating income and meets the criteria specified in Article 4 of this Regulation; (q) “overdraft” means a credit facility under which a bank allows funds withdrawn to exceed funds deposited in accordance with specified terms and conditions; (r) “specific provision” means loss reserve held against presently identified losses or potential losses; (s) “large exposure” means exposure to a counterparty or group of connected counterparties, which represent at least 10% of the bank’s core capital; fins comptables et des rapports financiers ; de sorte que, les intérêts échus ou dus mais non payés ne sont pas crédités sur le revenu d’intérêts mais sur les intérêts en suspens ; (p) « facilité de crédit non performant » signifie une facilité de crédit qui ne génère pas de revenu et qui répond aux critères spécifiés dans l’article 4 du présent règlement ; (q) « découvert » signifie une facilité de crédit par lequel une banque permet que les fonds retirés excèdent les fonds déposés selon les termes et conditions spécifiés ; (r) « provision spécifique » signifie réserve pour perte constituée contre les pertes actuelles identifiées ou les pertes potentielles ; (s) « grand risque » signifie un risque à l'égard d'une contrepartie ou d'un groupe de contreparties liées, qui représente au moins 10 % des fonds propres de base de la banque ;
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 14 (t) «inguzanyo yavuguruwe» bivuga inguzanyo yavugururiwe amasezerano, yongerewe igihe cyo kwishyurwa, yafatiwe indi nguzanyo yo kuyishyura cyangwa yakorewe izindi mpinduka kubera ibibazo byo mu rwego rw’imari uwasabye inguzanyo afite cyangwa kubera ko atishyura umwenda uko byari biteganyijwe. Icyakora, ibi ntibirimo kongera gukora imishyikirano ku nguzanyo cyangwa guhindura amasezerano y’inguzanyo bidatewe n’ibibazo uwasabye inguzanyo afite mu rwego rw’imari, keretse amasezerano mashya ateganyije ko amasezerano asanzwe yongererwa igihe; (u) «igihe cyo gusonerwa kwishyura inguzanyo» bivuga igihe kibarirwa mu gihe cyo kwishyura umwenda aho nyuma y’ivugururwa ry’inguzanyo, uwasabye inguzanyo adasabwamo kwishyura banki mu gihe runaka kubera impamvu zifitanye isano n’ingorane zo kwishyura; (v) «igihe cyo kwihanganirwa» bivuga igihe gikurikira itangwa ry’inguzanyo, aho uwasabye umwenda yemererwamo kutishyura banki hakurikijwe amasezerano yagiranye na banki; (t) “restructured credit facility” means a credit facility that has been refinanced, rescheduled, rolled over, or otherwise modified because of weaknesses in the borrower’s financial position or the nonpayment of the debt as arranged. However, this excludes any other commercial renegotiation or modification of the loan agreement not resulting from financial difficult of the borrower unless the new arrangement triggers the extension of the term period of the existing contract; (u) “moratorium period” means a period of time in the loan term whereby after the restructuring of a credit facility, a borrower is allowed not to pay the bank for a certain period for reasons related to difficulties in meeting financial obligations; (v) “grace period” means a period after a credit facility is granted, whereby a borrower is allowed not to pay the bank under the terms of a loan agreement; (t) « facilité de crédit restructurée » signifie une facilité de crédit qui a été refinancé, rééchelonné, reconduit ou modifié d'une autre manière en raison des faiblesses de la situation financière de l'emprunteur ou du non-paiement de la dette telle qu'elle a été contractée. Toutefois, cela exclut toute autre renégociation commerciale ou modification du contrat de prêt ne résultant pas de difficultés financières de l'emprunteur, à moins que le nouvel accord ne déclenche l'extension de la durée du contrat existant ; (u) « période moratoire » signifie une période de la durée du prêt au cours de laquelle, après la restructuration de la dette, un emprunteur est autorisé à ne pas payer la banque pendant une certaine période pour des raisons liées à des difficultés à faire face à ses obligations financières ; (v) « délai de grâce » signifie une période après l'octroi d'une facilité de crédit pendant laquelle un emprunteur est autorisé à ne pas payer la banque conformément aux termes d'un contrat de prêt ;
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 15 (w)«inguzanyo y’ingoboka itakishyurwa» bivuga inguzanyo y’ingoboka aho umubare w’amafaranga akoreshwa kuri konti mu gihe gisuzumwa uba utangana cyangwa uruta inguzanyo yemejwe hiyongereyeho inyungu; (x) «inguzanyo yasibwe» bivuga inguzanyo utishyurwa neza kandi yarengeje igihe cy’iminsi 360 ikurikirana mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo». Ingingo ya 3: Inshingano z’inama y’ubutegetsi n’iz’ubuyobozi bukuru (1) Abagize inama y’ubutegetsi ya banki bafite inshingano zo kureba ko banki ifite uburyo buboneye bwo gushyira inguzanyo mu byiciro, bugaragaza neza ibyateza ingorane bishingiye ku myenda kandi bugafasha kugumana ingoboka ku rwego rukwiriye, bashinzwe kandi kugenzura no gukurikirana igenzura ry’ibyateza ingorane bishingiye ku myenda n’uburyo bwo guteganya ingoboka. (2) Abagize inama y’ubutegetsi n’ubuyobozi bukuru bagomba kureba neza ko banki ifite uburyo buboneye bwo gusesengura ibihombo biba ku myenda n’igenzura (w)“inactive overdraft” means overdraft where the turnovers or the volume of repayments on the account during the period under review are not equivalent to, or greater than the approved credit line plus interest charges; (x) “written off loan” means a nonperforming credit facility that exceeded 360 consecutive days in the “loss” category. Article 3: Board of directors and senior management responsibilities (1) The members of the board of directors of a bank ensure that the bank has an effective credit facility classification system, which accurately identifies credit risk and assures the maintenance of provisions at an appropriate level and oversees and monitors the credit risk assessment and provisioning processes. (2) The members of the board of directors and senior management ensure that the bank has appropriate credit risk assessment processes and internal controls to (w)« découvert inactif » signifie découvert dont le chiffre d’affaires ou le volume des remboursements sur le compte au cours de la période sous examen ne sont pas équivalents ou supérieurs à la ligne de crédit approuvée majorée des frais d’intérêt ; (x) « crédit radié » signifie un crédit non performant ayant dépassé 360 jours consécutifs dans la catégorie « perte ». Article 3 : Responsabilités du conseil d’administration et de la direction générale (1) Les membres du conseil d’administration d’une banque ont la responsabilité de veiller à ce que la banque dispose d’un système de classification de facilité de crédit efficace permettant d’identifier avec précision le risque de crédit et d’assurer le maintien des provisions au niveau approprié, et de surveiller et contrôler l’évaluation du risque de crédit ainsi que les procédures de provision. (2) Les membres du conseil d’administration et de la direction générale veillent à ce que la banque dispose de procédures appropriées d’évaluation du risque de
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 16 ry’imbere mu kigo kugira ngo habarwe ku buryo buhoraho ingoboka ziteganyirizwa ibihombo biba ku nguzanyo, hashingiwe kuri politiki n’uburyo bw’imikorere ya banki, amabwiriza rusange agenga ibaruramari n’andi mabwiriza yose y’ubugenzuzi akwiriye. (3) Abagize inama y’ubutegetsi n’ubuyobozi bukuru bahora basuzuma inguzanyo zavuguruwe kugira ngo habeho imicungire myiza y’ibyateza ingorane, iyubahirizwa ry’amabwiriza rusange n’ubuzima bwiza mu rwego rw’imari. (4) Abayozi bakuru ba banki bafite inshingano zo gushyiraho no gukurikiza uburyo buboneye kandi buhoraho bwo gushyira imyenda mu byiciro no kugaragaza ingoboka ziteganyirizwa ibihombo ku nguzanyo. Ingingo ya 4: Inguzanyo ifatwa nk’ itishyurwa neza (1) Inguzanyo yashyiriweho gahunda yo kwishyurwa ifatwa nk’ itishyurwa neza iyo: (a) umwenda w’ibanze cyangwa inyungu consistently calculate provisions for credit facility losses, in accordance with the policies and procedures established by the bank, the accounting regulation, and any appropriate supervisory guidance. (3) The members of the board of directors and senior management regularly review the restructured credit facilities to ensure effective risk management, compliance with regulations, and maintaining financial health. (4) The senior managers of a bank have the responsibility to develop and maintain an appropriate, systematic, and consistently applied process to classify credit facilities and to determine provisions for credit facility losses. Article 4: Credit facility considered as nonperforming (1) A credit facility with a pre-established repayment schedule is considered as nonperforming if: (a) the principal or interest is due and crédit et de contrôles internes permettant de calculer de façon cohérente les provisions pour les pertes liées au facilité de crédit, conformément aux politiques et procédures établies par la banque, au règlement relatif à la comptabilité et à toute directive appropriée relative à la supervision. (3) Les membres du conseil d'administration et de la direction générale examinent régulièrement les facilités de crédit restructurées afin de garantir une gestion efficace des risques, la conformité aux réglementations et le maintien de la santé financière. (4) Les cadres dirigeants d’une banque ont la responsabilité d’élaborer et de maintenir une procédure appropriée, systématique et constamment appliquée de classification des facilités de crédit et de déterminer les provisions pour les pertes liées au crédit. Article 4 : Facilité de crédit considérée comme non performante (1) Une facilité de crédit avec un plan de remboursement préétabli est considéré comme non performant, lorsque : (a) le principal ou intérêt est échu et non
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 17 igomba kwishyurwa maze ikaba itarishyuwe mu gihe cy’iminsi nibura 90 ikurikirana; (b) iyishyurwa ry’umwenda w’ibanze cyangwa inyungu bihwanye n’inyungu z’iminsi nibura 90 ikurikirana byongewe ku mwenda, byasimbujwe undi mwenda, byongeye kumvikanwaho, byavuguruwe cyangwa byahinduwe. (2) Inguzanyo itarashyiriweho gahunda ihamye y’iyishyurwa, nk’inguzanyo y’ingoboka cyangwa ubundi bwoko bw’ingunzanyo idafite igihe cyagenwe, ifatwa nk’ itishyurwa neza mu gihe hari kimwe muri ibi bikurikira: (a) inguzanyo irengeje iminsi 90 ikurikiranye ku gihe ntarengwa umukiriya yemerewe; (b) igihe umukiriya yagombaga kwishyurira inguzanyo kirenzeho nibura iminsi 90 ikurikirana; (c) inyungu zigomba gutangwa kandi zigejeje nibura ku minsi 90 ikurikiranye zitishyuwe; (d) inguzanyo y’ingoboka kuri konti unpaid for at least 90 consecutive days; (b) the principal or interest payments is due and unpaid for at least 90 consecutive days’ interest and have been capitalized, refinanced, renegotiated, or restructured. (2) A credit facility without a fixed repayment program, such as overdrafts or other forms of open credit, is considered nonperforming when any one of the following exists: (a) a credit facility exceeds the customer’s established borrowing limit for at least 90 consecutive days; (b) a customer’s borrowing line has expired for at least 90 consecutive days; (c) interest is due and unpaid for at least 90 consecutive days; (d) an overdraft on an account that has been payé pour une période d’au moins 90 jours consécutifs ; (b) les remboursements du principal ou des intérêts sont dus et impayés depuis au moins 90 jours consécutifs d’intérêt et ont été capitalisés, refinancés, renégociés, ou restructurés. (2) Une facilité de crédit sans plan de remboursement établi, tels que les découverts ou d’autres formes de crédit ouvert, est considéré comme non performant lorsque l’un des éléments suivants existe : (a) une facilité crédit dépasse 90 jours consécutifs de la limite d’emprunt établie pour le client ; (b) la ligne d’emprunt du client a expiré depuis au moins 90 jours consécutifs ; (c) les intérêts sont échus et non payés depuis au moins 90 jours consécutifs ; (d) un découvert sur un compte inactif
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 18 imaze igihe kingana nibura n’iminsi 90 ikurikirana idakora. (3) Ibigenderwaho ku nguzanyo itishyurwa neza bikurikizwa hatitawe ku ngwate yatanzwe ku nguzanyo, ndetse n’ingwate y’ amafaranga ntivanaho kuba inguzanyo ifatwa nk’itishyurwa neza nubwo amafaranga afitwe nk’ingwate ashobora gukurwa mu mwenda utarishyurwa mbere yo kugena ingoboka yihariye. (4) Iyo banki yatanze inguzanyo irenze imwe ku uwasabye inguzanyo maze imwe mu nguzanyo ntiyishyurwe neza, banki ifata izindi nguzanyo ze zose n’iz’abahuje inyungu na we zisigaye zitarishyurwa nk’inguzanyo zitishyurwa neza. (5) Banki ihora igenzura amadosiye y’uwahawe umwenda wateza banki ingorane nini n’abafatanije na we. Iyo inguzanyo y’uwase inguzanyo cyangwa iz’abahuje na we inyungu zitishyurwa neza mu yindi banki, banki imanura inguzanyo y’uwagujije n’ inguzanyo z’abahuje na we inyungu mu cyiciro inactive for at least 90 consecutive days. (3) The criteria for non-performing credit facilities applies regardless of what security is held on the credit facility and, even cash-backed security will not change the non-performing status of a credit facility, although cash held as security may be deducted from the outstanding balance of the credit facility before determining specific provisions. (4) Where a bank has granted more than one credit facility to a borrower and any of the facilities becomes non-performing, the bank considers all other outstanding credit facilities to the borrower and to the borrower’s interconnected parties as nonperforming. (5) Bank regularly monitors the credit records of a borrower with large exposure to the bank and its interconnected parties. In case a credit facility of such borrower or of its interconnected parties becomes nonperforming in the other bank, the bank downgrades the credit facilities of that borrower and of its interconnected parties pendant au moins 90 jours consécutifs. (3) Les critères pour les facilités de crédit non performantes s’appliquent indépendamment de la garantie constituée sur la facilité de crédit, et même la garantie en espèces ne changera pas l’état de non-performance d’une facilité de crédit, même si le montant détenu à titre de garantie peut être déduit du solde impayé de la facilité de crédit avant la fixation des provisions spécifiques. (4) Lorsqu’une banque a accordé plus d’une facilité de crédit à un emprunteur, et que l’une de ces facilités devient non performante, la banque considère tous les autres facilités de crédit impayé de l’emprunteur et ceux de ses parties liées comme non performantes. (5) La banque surveille régulièrement les dossiers de crédit d'un emprunteur avec un grand risque pour la banque et à ses parties liées. Dans le cas où une facilité de crédit d'un emprunteur ou de ses parties liées devient non performante dans l'autre banque, la banque rétrogradent les facilités de crédit de
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 19 cy’inguzanyo zitishyurwa neza. Imanura mu cyiciro cy’inguzanyo zitishyurwa neza rivugwa muri iki gika rikorwa buri gihembwe. Ingingo ya 5: Inguzanyo z’ingoboka (1) Iyo zujuje ibigenderwaho byerekeye kutishyurwa neza biteganywa mu ngingo ya 4 y’aya mabwiriza rusange, inguzanyo z’ingoboka n’izindi nguzanyo zidafite gahunda yateganyijwe yo kwishyurirwaho, bihindurwa muri gahunda ishoboka y’iyishyura mu byiciro ihura n’ubushobozi mu byerekeye imari by’uwagujije. (2) Ihindura ry’inguzanyo z’ingoboka n’izindi nguzanyo bidafite gahunda yateganyijwe yo kwishyurirwaho mu nguzanyo z’igihe kizwi ntibihindura icyiciro n’ingano y’amafaranga y’ingoboka bireba ku gihe cy’ikurikiranwa cy’amezi atatu cyatuma konti ishobora kuvugururwa bishingiye ku iyishyura. Ingingo ya 6: Inyungu zitabazwe (1) Ibyiciro byose by’inguzanyo zitishyurwa neza bishingiye ku bigenderwaho to a non-performing category. The downgrade provided for in this paragraph is performed on quarterly basis. Article 5: Overdrafts (1) Upon meeting the non-performing criteria under Article 4 of this Regulation, overdrafts and other credit facilities without a pre-established repayment schedule must be converted to a reasonable amortization schedule consistent with the borrower’s financial condition. (2) The conversion of overdrafts and other credit facilities without pre-established repayment schedules into term loans shall not change the classification category and the corresponding level of provisions for an observation period of three months subject to which the account can be upgraded based on performance. Article 6: Non-accrual status (1) All categories of non-performing credit facilities based on the criteria stipulated in cet emprunteur et de ses parties liées à une catégorie non performante. La rétrogradation prévue au présent paragraphe est effectuée trimestriellement. Article 5 : Découverts (1) Les découverts et les autres crédits remplissant les critères de nonperformance prévus par l’article 4 de ce règlement qui n’ont pas de plan de recouvrement préétablis doivent être convertis en un plan raisonnable d’amortissement compatible avec la situation financière de l’emprunteur. (2) La conversion en prêts à terme des découverts et autres facilités de crédits qui n’ont pas de plans de remboursement préétablis ne modifie pas la catégorie de classification et le niveau des provisions y correspondant pour une période d’observation de trois mois, sur base de laquelle le compte peut être revu en fonction de la performance. Article 6 : Etat de non régularisation (1) Toutes les catégories de de facilités de crédits non performantes remplissant les
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 20 bivugwa mu ngingo ya 10, iya 11, n’iya 12 bishyirwa mu rwego rw’inyungu zitabazwe, ari zo nyungu zigomba kwishyurwa ariko izitakiriwe ntizigomba kongerwa ku mutungo, ahubwo zigaragazwa nk’inyungu ziregetse. (2) Inyungu zose ku nguzanyo zitishyurwa neza zabariwe mbere mu mutungo ariko ntizakirwe zigomba guhindurwa kandi zikandikwa kuri konti y’inyungu ziregetse kugeza igihe zishyuriwe n’uwagujije. (3) Umwenda ushobora kongera kubarirwa inyungu gusa, igihe ibitarishyuwe n’izindi nshingano zitishyuwe zijyana n’inguzanyo utishyurwa neza byishyuriweho. (4) Ibivugwa mu gika cya (1) cy’iyi ngingo bikurikizwa hatitawe ku ngwate yatanzwe ku nguzanyo. Ingingo ya 7: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu byiciro (1) Gushyira inguzanyo mu byiciro bishingira ku mpamvu zigaragaza cyangwa ku mpamvu zitigaragaza. Ariko Articles 10, 11, and 12 are placed on a nonaccrual basis, that is interest due but uncollected should not be accrued as income, but instead are shown as interest in suspense. (2) All interest on non-performing credit facilities previously accrued into income but uncollected are reversed and credited into interest in the suspense account until paid by the borrower. (3) Only when all outstanding due and unpaid obligations of a non-performing credit facility have been paid up, may the credit facility be returned to an accrual basis. (4) The provisions of paragraph (1) of this Article apply regardless of security held on a credit facility. Article 7: Credit facilities classification criteria (1) Credit facilities classification is based on objective or subjective criteria. However, the subjective criteria are used only for critères prévus aux articles 10, 11, et 12 sont placées sur une base non cumulative, c'est-à-dire que les intérêts dus mais non perçus ne doivent pas être pris en compte comme revenus, mais comme des intérêts en suspens. (2) Tous les intérêts sur les facilités de crédits non performantes qui ont été antérieurement intégrés dans les revenus mais non perçus doivent être convertis et crédités au compte d’intérêt en suspens jusqu’à leur remboursement par l’emprunteur. (3) Le crédit ne peut être recalculé sur base cumulative que lorsque tous les impayés échus et les obligations impayées d’une facilité de crédit non performante ont été libérés. (4) Les dispositions du paragraphe (1) du présent article s’appliquent indépendamment de la garantie constituée sur une facilité de crédit. Article 7 : Critères de classification des facilités de crédit (1) La classification des facilités de crédit se base sur les critères objectifs ou subjectifs. Toutefois, les critères subjectifs ne peuvent
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 21 impamvu zitigaragaza zikoreshwa gusa mu guhindurira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo zitishyurwa neza kiri hasi y’icyo inguzanyo yari irimo. (2) Inguzanyo zishyirwa mu byiciro bitanu bikurikira: (a) zisanzwe ; (b) zikurikiranwa; (c) zitujuje ibisabwa; (d) zitizewe; (e) ziri mu gihombo. (3) Inguzanyo ziri mu cyiciro cy’inguzanyo zitujuje ibisabwa, izitizewe n’iri mu gihombo ni inguzanyo zitishyurwa neza kandi zigomba gushyirwa mu byiciro hashingiwe ku bigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro biteganywa muri aya mabwiriza rusange. (4) Iyo habayeho impinduka zikomeye zerekeye aho ubwishyu bw’ibanze bukomoka n’impinduka z’amasezerano ku nguzanyo kugira ngo hirindwe kutubahiriza inshingano bishingirwaho mu kumanurwa mu cyiciro kabone n’iyo downgrading a credit facility. (2) Credit facilities are classified into the following five categories: (a) normal; (b) watch ; (c) substandard; (d) doubtful; (e) loss. (3) Credit facilities in substandard, doubtful, and loss categories are non-performing credit facilities and must be classified according to the credit facility classification criteria provided for in this Regulation. (4) If there is a significant departure from the primary source of repayment and modification of credit facility terms and conditions to cure delinquency, it justifies adverse classification even when the credit facility appears current or up to date. être utilisés que pour dégrader une facilité de crédit. (2) Les facilités de crédit sont classées dans les cinq catégories suivantes : (a) normal ; (b) sous surveillance ; (c) qualité inférieure ; (d) douteux ; (e) perte. (3) Les facilités de crédit dans les catégories de qualité inférieure, douteuse et perte sont des facilités de crédit non performantes et doivent être classés selon les critères de classification des facilités de crédit prescrits dans le présent règlement. (4) S’il y a le changement substantiel de la source principale de remboursement et la modification des termes et conditions de la facilité de crédit pour éviter le nonremboursement, ceci justifie une classification défavorable, même quand la
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 22 inguzanyo yaba igaragara ko yishyurirwa igihe. UMUTWE WA II: IBISABWA BYUBAHIRIZWA Ingingo ya 8: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» (1) Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo “zisanzwe” ni ibi bikurikira: (a) impamvu zitigaragaza zikubiyemo ibi bikurikira: (i) igihe ubushobozi bwerekeye imari bw’uwagujije buhagaze neza; (ii) igihe hari inyandiko za ngombwa zikwiye zishingirwaho mu itangwa ry’inguzanyo nk’inyandiko z’imari z’igihe gisuzumwa, inyandiko zerekeye amafaranga yinjira n’asohoka, uko uwagujije ahagaze ku birebana n’izindi nguzanyo, na raporo y’isuzuma yerekeye ingwate yatanzwe; CHAPTER II: REGULATORY REQUIREMENTS Article 8: Criteria for classifying credit facilities in the “normal” category (1) Criteria for classifying credit facilities in the category of “normal” are as follows: (a) subjective criteria include the following: (i) where the financial condition of the borrower is sound; (ii) where there is adequate documentation to support the granting of credit facility, such as current financial statements, cash flows, credit checks, and evaluation reports on collateral held; and facilité de crédit semble être à jour. CHAPITRE II : EXIGENCES RÈGLEMENTAIRES Article 8 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « normal » (1) Les critères de classement des facilités de crédit en catégorie « normal » sont les suivants : (a) les critères subjectifs incluent les éléments suivants: (i) lorsque la situation financière de l’emprunteur est saine; (ii) lorsqu’il existe des documents adéquats pour justifier l’octroi d’une facilité de crédit, tels que les états financiers actuels, les flux de trésorerie, l’état des autres crédits ainsi que le rapport d’évaluation sur la garantie constituée ; et
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 23 (iii) n’igihe inguzanyo yishingiwe n’ingwate, iyo ngwate nta kintu na kimwe cyayitubya. (b) impamvu zigaragaza zikubiyemo ibi bikurikira: (i) inguzanyo yashyiriweho gahunda ntakuka yo kwishyurwa yagenwe idafite ubucyererwe mu kwishyurwa; (ii) n’inguzanyo y’ingoboka cyangwa inguzanyo itarashyiriweho gahunda ntakuka yo kwishyurwa yishyurwa mu gihe cyemejwe, igifite igihe cyo kwishyurwa, amafaranga y’inyungu ku nguzanyo yishingiwe n’amafaranga yabikijwe, idafite ikinyuranyo cy’inguzanyo y’ingoboka kitishyurwa kandi igaragaza umubare w’amafaranga yakoreshejwe mu mwaka angana cyangwa arenze inguzanyo yemejwe hiyongereyeho inyungu. Ingingo ya 9: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» (1) Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo (iii) if a credit facility is supported by collateral, the collateral must be unimpaired. (b) objective criteria include the following: (i) a credit facility with fixed repayment which is up to date in payments; and (ii) an overdraft or credit facility without fixed repayment which is operating within the approved limit; with unexpired credit line; with interest charges covered by deposits; with no hardcore and showing turnovers which are equivalent to, or greater than the approved credit line plus interest charges. Article 9: Criteria for Classifying credit facilities in “watch” category (1) Criteria for classifying credit facilities in (iii) si la facilité de crédit est couvert par une garantie, cette garantie ne peut être diminuée. (b) les critères objectifs incluent les éléments suivants : (i) Une facilité de crédit avec un plan de remboursement établi qui est à jour dans ses paiements; et (ii) un découvert ou une facilité de crédit sans plan de remboursement établi qui est remboursée dans les délais approuvés, avec une ligne de crédit non expirée, avec les frais d’intérêts couverts par les dépôts, sans solde impayés, et dont les chiffres d’affaires sont équivalents ou supérieurs à la ligne de crédit approuvée plus les charges d’intérêts. Article 9 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « sous surveillance » (1) Les critères de classement des facilités de
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 24 mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» ni ibi bikurikira: (a) impamvu zitigaragaza zikubiyemo ibi bikurikira: (i) inguzanyo idafite ubukererwe ariko ibimenyetso byerekana ko ibintu bimwe bishobora, mu gihe kizaza, gutera ibibazo mu bushobozi bw’uwagujije bwo gushyira amafaranga kuri konti mu buryo bukwiye; (ii) hashobora kubaho ibimenyetso bitesha agaciro ingwate; (iii)inguzanyo ishobora guhura n’ibibazo bitewe n’imiterere y’isoko yateza ibibazo urwo rwego; (iv)gusubira inyuma kugaragara mu musaruro werekeye imari by’uwagujije; (b) impamvu zigaragaza zikubiyemo ibi bikurikira: (i) ku nguzanyo ifite amatariki yo kwishyura yateganyijwe, mu gihe inguzanyo yatanzwe cyangwa the category of “watch” are as follows: (a) subjective criteria include the following: (i) a credit facility that is currently up to date, but evidence suggests that certain factors could, in the future, affect the borrower’s ability to fund the account properly; (ii) there may be evidence of impairment of the collateral; (iii) a credit facility which may deteriorate because of current market conditions affecting the sector; (iv) a deteriorating trend in the financial performance of the borrower; (b) objective criteria include the following: (i) for a credit facility with fixed repayment dates; when the principal or interest is due and crédit en catégorie « sous surveillance » sont les suivants : (a) les critères subjectifs incluent les éléments suivant : (i) une facilité crédit actuellement à jour mais dont les preuves montrent que certains facteurs pourraient, dans l'avenir, affecter la capacité de l'emprunteur d’approvisionner correctement le compte; (ii) il peut y avoir des indices de dépréciation des garanties ; (iii) une facilité crédit susceptible de se détériorer en raison des conditions actuelles du marché affectant le secteur ; (iv) une tendance de détérioration dans la performance financière de l'emprunteur ; (b) les critères objectifs incluent les éléments suivant : (i) pour une facilité de crédit avec des dates de remboursement fixes, lorsque le principal ou les intérêts
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 25 inyungu yageze igihe cyo kwishyurwa ntibyishyurwe mu minsi 30 ikurikirana ariko iri munsi y’iminsi 90 ikurikiranye, inyungu z’iminsi 30 ikurikirana ariko iri munsi y’iminsi 90 ikurikirana zarongewe ku mwenda, byarasimbujwe undi mwenda cyangwa zarasubiwemo; (ii) ku nguzanyo y’ingoboka cyangwa inguzanyo bidafite amatariki yo kwishyura yagenwe; iyo igihe ntarengwa cyemejwe cyarengejweho iminsi 30 ikurikirana ariko iri munsi y’iminsi 90 ikurikiranye; inguzanyo itagifite igihe cyo kwishyurwa hashize iminsi 30 ikurikirana ariko iri munsi y’iminsi 90 ikurikiranye; inyungu ku minsi 30 ikurikirana ariko iri munsi y’iminsi 90 ikurikiranye zitishingiwe n’amafaranga yashyizwe kuri konti, cyangwa konti igaragaza umubare w’amafaranga yakoreshejwe ubusanzwe ku mwaka itubahiriza ibikorwa ngarukagihe bya buri mezi 12. (2) Inguzanyo iri mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» unpaid for 30 consecutive days to less than 90 consecutive days; the interest charges for 30 consecutive days to less than 90 consecutive days and have been capitalized, refinanced, or rolled over; or (ii) for an overdraft or credit facility without fixed repayment dates; when the approved limit has been exceeded for 30 consecutive days to less than 90 consecutive days; the credit line has expired for 30 consecutive days to less than 90 consecutive days; the interest charge for 30 consecutive days to less than 90 consecutive days has not been covered by deposits; or the account had turnovers which did not conform to the business cycle of 12 months. (2) A credit facility in the “watch” category, is reclassified to the “normal” category échus non payés pour 30 jours consécutifs mais inférieurs à 90 jours consécutifs ; les frais d'intérêt pour 30 jours consécutifs mais inférieurs à 90 jours consécutifs ont été capitalisés, refinancés ou révisés ; (ii) pour un découvert ou une facilité de crédit sans dates fixes de remboursement ; lorsque la limite approuvée a été dépassée de 30 jours consécutifs mais inférieurs à 90 jours consécutifs; la ligne de crédit est dépassée de 30 jours consécutifs mais inférieurs à 90 jours consécutifs; les intérêts pour 30 jours consécutifs mais inférieurs à 90 jours consécutifs n'ont pas été couverts par les dépôts, ou le compte avait un chiffre d'affaires qui ne respectait pas le cycle d’activités de 12 mois. (2) Une facilité de crédit dans la catégorie «sous surveillance » est reclassée dans la
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 26 ihindurirwa icyiciro ikajya mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» nyuma yo kwishyura ibirarane byose by’umwenda watanzwe hamwe n’inyungu. Ingingo ya 10: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» (1) Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» ni ibi bikurikira: (a)impamvu zitigaragaza zikubiyemo ibi bikurikira: (i) inguzanyo zigaragaza ibibazo bisobanuwe neza bibangamira irangizwa ry’inguzanyo nk’isohoka n’iyinjira by’amafaranga ridakwiye mu kwishyura umwenda, imari shingiro idahagije, ibura ry’amakuru nyayo yerekeye iby’imari cyangwa inyandiko zerekeye ingwate, n’iyishyurwa ry’amafaranga y’inguzanyo cyangwa inyungu ritubahiriza igihe; (ii) cyangwa inguzanyo zitishingiwe n’ubushobozi bwo kwishyura following the repayment of all cumulated arrears including principal and interest. Article 10: Criteria for classifying credit facilities in “substandard” category (1) Criteria for classifying credit facilities in the category of “substandard” are as follows: (a) subjective criteria include the following: (i) Credit facilities display welldefined credit facility weaknesses that jeopardize the liquidation of the debt such as inadequate cash flow to service the debt, undercapitalized or insufficient working capital, absence of adequate financial information or security documentation and irregular payment of principal or interest; or (ii) credit facilities that are not protected by the current sound catégorie « normal » suite au remboursement de tous les arriérés cumulés, y compris le principal et les intérêts Article 10 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « qualité inférieure » (1) Les critères de classement des facilités de crédit en catégorie « qualité inférieure» sont les suivants : (a) les critères subjectifs incluent les éléments suivant : (i) les facilités de crédit présentant des défaillances de crédit bien définies qui préjudicient la liquidation de la dette tel que l’insuffisance des flux de trésorerie pour assurer le paiement de la dette, un capital insuffisant, absence d’information financière adéquate ou des documents de garantie et paiement irrégulier du principal ou des intérêts; ou (ii) les facilités de crédits non garantis par la valeur solide nette et la
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 27 buriho buhagije bw’uwagujije; (b) impamvu zigaragaza zikubiyemo inguzanyo zujuje ibigenderwaho bivugwa mu ngingo ya 4 y’aya mabwiriza rusange, iyo amafaranga y’inguzanyo yatanzwe n’inyungu bikomeza kutishyurwa cyangwa iyo inguzanyo irengeje igihe cyo kwishyurwa ho iminsi 90 ikurikirana ariko iri munsi y’iminsi 180 ikurikirana. (2) Inguzanyo iri mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» ihindurirwa icyiciro ikajya mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» nyuma yo kwishyura ibirarane byose bikubiyemo umwenda watanzwe n’inyungu. Ingingo ya 11: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» (1) Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» ni ibi bikurikira: (a) impamvu zitigaragaza zikubiyemo ibi bikurikira: net worth and paying capacity of the borrower; (b) objective criteria include credit facilities meeting the criteria specified in Article 4 of this Regulation, on which due principal or interest remains unpaid or where the credit line is exceeded or expired for 90 consecutive days to less than 180 consecutive days. (2) A credit facility in the “substandard” category, is reclassified to the “normal” category following the repayment of all cumulated arrears including principal and interest. Article 11: Criteria for classifying credit facilities in “doubtful” category (1) Criteria for classifying credit facilities in the category of “doubtful” are as follows: (a) subjective criteria include the following: capacité de paiement de l’emprunteur; (b) les critères objectifs comprennent toute forme des facilités de crédit répondant aux critères spécifiés à l’article 4 du présent règlement, sur lesquels le principal ou l’intérêt dû reste impayé ou lorsque la ligne de crédit est dépassée ou a expiré pour une période allant de 90 jours consécutifs mais inférieurs à 180 jours consécutifs. (2) Une facilité de crédit dans la catégorie de « qualité inférieure » est reclassée dans la catégorie « normal » après le remboursement de tous les arriérés cumulés du principal et des intérêts. Article 11 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « douteux » (1) Les critères de classement des facilités de crédit en catégorie « douteux » sont les suivants : (a) les critères subjectifs incluent les éléments suivant :
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 28 (i) igihe kwishyurwa umwenda wose bitizewe na gato cyangwa bisa n’ibidashoboka; (ii) inguzanyo zifite ibibazo byo mu cyiciro cy’inguzanyo zitujuje ibisabwa, hakiyongeraho ibindi bibazo bikomeye ku buryo kuyishyura yose bitizewe cyangwa agaciro k’ingwate kaboneka kadahagije mu kwishingira ibyo banki yatanze; (b) impamvu zigaragaza zirimo inguzanyo zujuje ibigenderwaho bivugwa mu ngingo ya 4 y’aya mabwiriza rusange, aho umwenda ugomba kwishyurwa cyangwa inyungu bikomeza kutishyurwa cyangwa mu gihe inguzanyo iba yararenze iyemewe cyangwa yararangije igihe cyagenwe cyo kwishyurwa hakaba hashize iminsi 180 ikurikirana ariko itageze ku minsi 360. (2) Inguzanyo iri mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» ihindurirwa icyiciro ikaba – a) «ikurikiranwa» nyuma yo kwishyura ibirarane byose bikubiyemo umwenda watanzwe (i) where the collection of the debt in full is highly questionable or improbable; (ii) credit facilities which, in addition to the weaknesses existing in substandard credit facilities, have deteriorated to the extent that full repayment is unlikely or that realizable security values will be insufficient to cover the bank’s exposure; (b) objective criteria include credit facilities meeting the criteria specified in Article 4 of this Regulation, on which due principal or interest remains unpaid or where credit line is exceeded or expired, for 180 consecutive days to less than 360 days. (2) A credit facility in the “doubtful” category is reclassified to the – (a) “watch” category following the repayment of all cumulated arrears including principal and interest. (i) lorsque le recouvrement de la dette dans son intégralité est très douteux ou improbable ; (ii) les facilités de crédits qui, en plus des défaillances existantes dans les crédits de qualité inférieure, se sont détériorées de façon que le remboursement total est peu probable ou que les valeurs des garanties réalisables seront insuffisantes pour honorer l’engagement envers la banque ; (b) les critères objectifs comprennent, les facilités de crédit répondant aux critères spécifiés dans l’article 4 du présent règlement, dont le principal ou les intérêts demeurent impayés ou lorsque une ligne de crédit est dépassée ou expirée pour une période allant de 180 jours consécutifs mais inférieurs à 360 jours. (2) Une facilité de crédit de la catégorie « douteux » est reclassée dans – (a) la catégorie « sous surveillance » suite au remboursement de tous les arriérés cumulés, y compris le
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 29 n’inyungu.; b) «isanzwe» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura ku byiciro bitatu bikurikiranye, bibarwa uhereye igihe yahinduriwe inguzanyo «ikurikiranwa». Ingingo ya 12: Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo» (1) Ibigenderwaho mu gushyira inguzanyo mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo» ni ibi bikurikira: (a) impamvu zitigaragaza zikubiyemo ibi bikurikira: (i) inguzanyo zifatwa ko zidashobora kwishyuzwa cyangwa hariho icyizere gike ko zishobora kwishyurwa ariko bikaba bidakwiye cyangwa hatifuzwa kuzisiba n’iyo kwishyurwa igice cyayo byaba bizashoboka mu gihe kizaza; (ii) inguzanyo zashyizwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» zizamuka buhoro mu myishyurire cyangwa (b) “normal” category if the borrower remains compliant with the repayment schedule for the next consecutive three instalments, as from the time it was reclassified “watch”. Article 12: Criteria for classifying credit facilities in “loss” category (1) Criteria for classifying credit facilities in the category of “loss” are as follows: (a) subjective criteria include the following: (i) credit facilities that are considered uncollectable or which may have some recovery value but it is not considered practicable nor desirable to defer write-off even though partial recovery may be effected in the future; (ii) credit facilities classified as “doubtful” with little or no improvement over the period it principal et les intérêts; (b) la catégorie « normal » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches consécutives, à compter du moment où il a été reclassé « sous surveillance ». Article 12 : Critères de classement des facilités de crédit en catégorie « perte » (1) Les critères de classement des facilités de crédit en catégorie « perte » sont les suivants : (a) les critères subjectifs incluent les éléments suivant : (i) les facilités de crédit considérées comme irrécouvrables ou qui peuvent avoir une certaine valeur de recouvrement, mais pour lesquels il n’est considéré ni pratique, ni souhaitable de radier, même si un recouvrement partiel peut être effectué dans l’avenir ; (ii) les facilités de crédit classées dans la catégorie « douteux » avec peu ou sans amélioration durant la période au cours
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 30 zitazamuka mu gihe zimaze zishyizwe muri icyo cyiciro; (b) impamvu zigaragara zirimo inguzanyo zujuje ibigenderwaho bivugwa mu ngingo ya 4 y’aya mabwiriza rusange, aho umwenda ugomba kwishyurwa cyangwa inyungu bikomeza kutishyurwa cyangwa mu gihe inguzanyo iba yararenze cyangwa yararengejeho igihe cyo kwishyurwa cy’iminsi 360 cyangwa irenga. (2) Inguzanyo iri mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo» ihindurirwa icyiciro ikajya mu cyiciro cy’inguzanyo – (a) «zitujuje ibisabwa» nyuma yo kwishyura ibirarane byose bikubiyemo umwenda watanzwe n’inyungu ; (b) «zikurikiranwa» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiranye bibarwa uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa»; (c) «zisanzwe» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu has been classified as such; (b) objective criteria which include credit facilities meeting the criteria specified in Article 4 of this Regulation, on which due principal or interest remains unpaid or where credit line is exceeded or expired for 360 days or more. (2) A credit facility in the “loss” category shall be reclassified to the – (a) “substandard” category following the repayment of all cumulated arrears including principal and interest; (b) “watch” category if the borrower remains compliant with the repayment schedule for the next consecutive three instalments, as from the time it was reclassified “substandard” category; (c) “normal” category if the borrower remains compliant with the de laquelle il a été classé comme tel ; (b) les critères objectifs qui comprennent les facilités de crédit répondant aux critères spécifiés à l’article 4 du présent règlement, dont le principal dû ou les intérêts demeurent impayés ou lorsque une ligne de crédit est dépassée ou expirée de 360 mois ou plus. (2) Une facilité de crédit dans la catégorie « perte » est reclassé dans – (a) la catégorie « qualité inférieure » après le remboursement de tous les arriérés cumulés, y compris le principal et les intérêts ; (b) la catégorie « sous surveillance » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches consécutives, à compter du moment où il a été reclassé dans la catégorie « qualité inférieure » ; c) la catégorie « normal » si l’emprunteur a respecté le calendrier
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 31 byiciro bitatu bikurikiranye bibarwa uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa». UMUTWE WA III: INGOBOKA ZEREKEYE IMYENDA N’ISIBWA RYAYO Ingingo ya 13: Ingoboka rusange (1) Banki igumana amafaranga y’ingoboka rusange arebana n’inguzanyo zashyizwe mu byiciro by’inguzanyo «zisanzwe» n’inguzanyo «zikurikiranwa». (2) Amafaranga y’ingoboka rusange arebana n’inguzanyo zashyizwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» ntagomba kujya munsi ya 1% ry’inguzanyo isigaye itishyuwe. (3) Amafaranga y’ingoboka rusange arebana n’inguzanyo zashyizwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» ntagomba kujya munsi ya 3% by’inguzanyo isigaye itishyuwe. repayment schedule for the next consecutive three instalments, as from the time it was reclassified “watch” category. CHAPTER III: PROVISIONS ON CREDIT FACILITIES AND WRITING OFF Article 13: General provisions (1) A bank maintains general provisions for credit facilities classified as “normal” and “watch” categories. (2) General provisions for credit facilities classified in “normal” category are maintained at not less than 1% of the outstanding balance of the credit facility. (3) General provisions for “watch” category are maintained at not less than 3% of the outstanding balance of the credit facility. de remboursement pour les trois tranches consécutives, à compter du moment où il a été reclassé dans la catégorie « sous surveillance ». CHAPITRE III : PROVISIONS RELATIVES AUX FACILITÉS DE CRÉDIT ET RADIATION DES FACILITÉS DE CRÉDIT Article 13 : Provisions générales (1) Une banque maintien des provisions générales pour les facilités de crédit classées dans les catégories « normal » et « sous surveillance ». (2) Les provisions générales pour les facilités de crédits classées dans la catégorie « normal » doivent être maintenues à 1% au moins du solde impayé de la facilité de crédit. (3) Les provisions générales pour les crédits classés dans la catégorie « sous surveillance » doivent être maintenues à 3% d’au moins du solde impayé de la facilité de crédit.
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 32 Ingingo ya 14: Amafaranga y’ingoboka zihariye (1) Banki ihorana amafaranga y’ingoboka zihariye arebana n’inguzanyo zitishyurwa neza. (2) Inguzanyo zose zashyizwe mu byiciro by’inguzanyo «zitujuje ibisabwa», «zitizewe» n’ inguzanyo «ziri mu gihombo» ziteganyirizwa amafaranga y’ingoboka zihariye hatitawe ku mpamvu zitigaragaza cyangwa zigaragaza zakoreshejwe mu kugena icyiciro cy’inguzanyo. (3) Amafaranga y’ingoboka zihariye ku nguzanyo zashyizwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» ntagomba kujya munsi ya 20% by’inguzanyo isigaye itishyuwe. (4) Amafaranga y’ingoboka zihariye ku nguzanyo zashyizwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» ntagomba kujya munsi ya 50% by’inguzanyo isigaye itishyuwe. (5) Amafaranga y’ingoboka zihariye ku nguzanyo zashyizwe mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo» angana na 100% by’inguzanyo Article 14: Specific provisions (1) A bank maintains specific provisions for all non-performing credit facilities. (2) All credit facilities classified as “substandard”, “doubtful” and “loss” are subject to specific provisions, regardless of whether the subjective or objective criteria were used in determining classification. (3) Specific provisions for “substandard” category are maintained at not less than 20% of the outstanding balance of the credit facility. (4) Specific provisions for “doubtful” category are maintained at not less than 50% of the outstanding balance of the credit facility. (5) Specific provisions of “loss” category are maintained at 100% of the outstanding balance of the credit facility. Article 14 : Des provisions spécifiques (1) Une banque maintien des provisions spécifiques pour tous les facilités de crédit non performantes. (2) Tous les facilités de crédit classées dans les catégories « qualité inférieure », « douteux » et « perte » sont sujet à des provisions spécifiques, indépendamment des critères subjectifs ou objectifs utilisés dans la détermination de la catégorie. (3) Les provisions spécifiques pour la catégorie « qualité inférieure » doivent être maintenues à 20% au moins du solde impayé de la facilité de crédit. (4) Les provisions spécifiques pour la catégorie « douteux » doivent être maintenues à 50% au moins du solde impayé de la facilité de crédit. (5) Les provisions spécifiques pour la catégorie « perte » doivent être maintenues à 100% du solde impayé de la facilité de crédit.
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 33 isigaye itishyuwe. (6) Inguzanyo isigaye itishyuwe ikubiyemo amafaranga y’umwenda watanzwe, inyungu ziyongereyeho n’andi mafaranga yose agomba gutangwa yiyongereye ku nguzanyo isigaye itarishyuwe, inyungu ziregetse n’ingwate bigomba gukurwa mu nguzanyo isigaye itishyuwe mbere yo kugena ingoboka. Ingingo ya 15: Gusuzuma ingano y’amafaranga y’ingoboka Banki isuzuma ingano y’amafaranga y’ingoboka nibura buri gihembwe kandi igashyikiriza raporo Banki Nkuru ikoresheje inyandiko zabugenewe. Ingingo ya 16: Gusiba inguzanyo (1) Banki igomba gusiba inguzanyo zashyizwe mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo» mu gihe hashize iminsi irenga 360 ikurikirana iri muri icyo cyiciro. Icyakora, banki ishobora gukomeza ibikorwa byo kwishyuza nyuma yo gusiba inguzanyo ishingiye ku y’andi mategeko akurikizwa. (2) Gusiba inguzanyo y’umuntu ufitanye (6) The outstanding balance consists of principal, interest which has been capitalized, and all other charges, fees, and other amounts, which have been capitalized to the outstanding balance, interest in suspense and guarantees must be deducted from outstanding balance before determining provisions. Article 15: Review of the provisioning level A bank reviews its provisioning level at least on a quarterly basis and reports to the Central Bank using relevant forms. Article 16: Loans writing off (1) A bank writes off credit facilities that have been classified as “loss” for more than 360 consecutive days. However, a bank may continue the recovery process after writing off the credit facility in line with other applicable laws. (2) Prior approval of the Central Bank is (6) Le solde impayé comprend le principal, les intérêts capitalisés et toutes les charges, les frais, et autres montants qui ont été capitalisés au solde impayé ; les intérêts en suspens et les garanties doivent être déduits du solde impayé avant de déterminer les provisions. Article 15 : Examen du montant des provisions Une banque examine le montant des provisions au moins une fois par trimestre et soumet un rapport à la Banque Centrale en utilisant les formulaires appropriés. Article 16 : Radiation des facilités de crédit (1) Une banque radie les facilités de crédit qui ont été classées dans la catégorie « perte » pendant une période de plus de 360 jours. Toutefois, la banque peut continuer le processus de recouvrement après la radiation du prêt conformément aux autres lois applicables. (2) L’autorisation préalable de la Banque
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 34 isano na banki bikorwa ari uko banki ibanje kubyemererwa na Banki Nkuru. Ingingo ya 17: Kubuzwa gutanga inguzanyo (1) Banki ntishobora guha inguzanyo uwayisabye mu gihe afite indi nguzanyo iri mu cyiciro cy’ inguzanyo «zitujuje ibisabwa», «zitizewe» cyangwa «ziri mu gihombo» keretse igihe ari inguzanyo yavuguruwe. (2) Banki ntishobora guha inguzanyo uwayisabye mu gihe yigeze kugira inguzanyo yasibwe keretse agaragaje ko yishyuye imyenda yose yarimo harimo n’inyungu zayo. UMUTWE WA IV: IVUGURURWA RY’INGUZANYO Ingingo ya 18: Inguzanyo ivuguruwe (1) Mbere yo gufata icyemezo cyo kuvugurura inguzanyo, ibisabwa bikurikira bigomba kubahirizwa: (a) ubusabe bw’uwagujije mu rwego required before writing off loans to a bank-related party. Article 17: Interdiction to grant a credit facility (1) A bank shall not grant a credit facility to a borrower whose credit facility is classified as “substandard”, “doubtful”, or “loss” unless it is a restructured credit facility. (2) A bank shall not grant a credit facility to a borrower whose credit facility was written off unless the borrower has paid all outstanding credit facilities including principal and interests due and unpaid. CHAPTER IV: RESTRUCTURING OF CREDIT FACILITIES Article 18: Restructured credit facility (1) Prior to any decision to restructure a credit facility, the following conditions must be met: (a) a request from the borrower to Centrale est exigée pour la radiation des facilités de crédit accordées à une personne apparentée à une banque. Article 17 : Interdiction d'accorder une facilité crédit (1) Une banque ne peut accorder de facilité de crédit à un emprunteur dont la facilité de crédit est classée comme «qualité inférieure », « douteux » ou « perte », sauf en cas d’une facilité de crédit restructurée. (2) Une banque n’accorde pas une facilité de crédit à un emprunteur dont la facilité de crédit a été radiée à moins que l'emprunteur ait payé toutes les facilités de crédit, y compris le principal et les intérêts dus et impayés. CHAPITRE IV : RESTRUCTURATION DES FACILITÉS DE CRÉDIT Article 18 : Facilité de crédit restructurée (1) Avant toute décision de restructuration d’une facilité de crédit, les conditions suivantes doivent être respectées : (a) une demande de l'emprunteur afin
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 35 rwo kwirinda kuvugurura inguzanyo kandi bitasabwe; (b) hari ibimenyetso bisobanutse bigaragaza ko ubushobozi mu byerekeye imari bw’uwagujije bumwemerera kwishyura inguzanyo hakurikijwe ibisabwa bishya; (c) isuzuma rya banki rigaragaza ko uwagujije ashobora kutishyura, hitawe ku mpamvu zitera ibibazo mu rwego rw’imari n’ingaruka bizagira ku bushobozi bwe bwo gukurikiza gahunda yavuguruwe yo kwishyura. (2) Bitabangamiye ibiteganywa n’amabwiriza rusange ku byo banki isabwa kuzuza hashingiwe ku ngano, ubwoko n’uburyo ikoramo, inguzanyo itari inguzanyo y’ingoboka ntivugururwa inshuro zirenze ebyiri mu gihe cyose inguzanyo y’ibanze imara. (3) Iyo, nyuma y’ ivugururwa, inguzanyo ihuye n’ibibazo, ishyirwa mu cyiciro cyo hasi ikwiye kujyamo. Icyakora, inguzanyo yazamutse mu cyiciro nyuma yo kuvugururwa iyo ihuye n’ibibazo mu byiciro bitatu bya avoid unsolicited restructurings; (b) a clear evidence proving that the financial position of the borrower allows him to repay the debt under the new condition; (c) the bank’s assessment for indicators of borrower’s possible default, taking into consideration the underlying cause of financial difficulty and the impact this will have on the borrower’s ability to meet the rescheduled payments. (2) Without prejudice to the provisions of the Regulation on the application of the proportionality principle to banks, a credit facility other than an overdraft shall not be restructured more than twice over the life of the original credit facility. (3) If, after restructuring, a credit facility deteriorates, it is downgraded to the lower class and be classified accordingly. However, for credit facility which was upgraded after restructuring and that deteriorates d'éviter les restructurations non sollicitées ; (b) une preuve suffisante que la situation financière de l’emprunteur lui permet de rembourser la dette selon des nouvelles conditions ; (c) l'évaluation par la banque des indicateurs d'une éventuelle défaillance de l'emprunteur, en tenant compte de la cause sous-jacente des difficultés financières et de l'impact qu'elles auront sur la capacité de l'emprunteur à honorer les paiements rééchelonnés. (2) Sans préjudice des dispositions du règlement sur l'application du principe de proportionnalité aux banques, une facilité de crédit autre que le découvert ne peut être restructuré plus de deux fois au cours de la durée de la facilité de crédit initiale. (3) Si, après une restructuration, une facilité de crédit se détériore, elle est rétrogradée dans la catégorie inférieure et classé en conséquence. Toutefois, dans le cas d'une facilité de crédit revalorisée après restructuration et qui
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 36 mbere byo kwishyura, isubizwa mu cyiciro yahozemo mu gihe yavugururwaga. Ariko banki ishobora, ku bushake bwayo, gushyira iyo nguzanyo mu cyiciro cyo hasi kurushaho ishingiye ku mpamvu zitigaragaza. (4) Inguzanyo yahawe ikindi gihe cyo kwihanganirwa ifatwa nk’inguzanyo yavuguruwe kandi yubahiriza ibisabwa ku nguzanyo yavuguruwe. Ingingo ya 19: Igihe cyo gusonerwa kwishyura inguzanyo (1) Banki ishobora guha uwagujije igihe cyo gusonerwa kwishyura inguzanyo hashingiwe ku miterere y’umushinga wasabiwe inguzanyo n’ibyateza ingorane banki. (2) Igihe cyo gusonerwa kwishyura inguzanyo gihabwa uwagujije gishobora kongerwa iyo bibanje kwemezwa n’urwego rubifitiye ububasha hashingiwe kuri politiki y’imitangire y’inguzanyo kandi bikamemyeshwa buri gihe inama y’ubutegetsi. Uko byagenda kose, within the first three instalments, it is reclassified in the same category as it was at the time of restructuring. But the bank at its discretion may further downgrade the classification considering the subjective criteria. (4) A credit facility under a renewed grace period is treated as a restructured credit facility and is subjected to the conditions of the restructured credit facility. Article 19: Moratorium period (1) A bank may grant the borrower a moratorium period depending on the nature of the financing and the bank’s risk appetite. (2) The moratorium period granted to a borrower may be renewed only upon approval from the approving authority as per credit policy and regularly be reported to the board of directors. In any case, the moratorium period cannot be renewed more than twice. se détériore au cours des trois premières échéances, il est reclassé dans la même catégorie qu'au moment de la restructuration. Mais la banque peut, à sa discrétion, rétrograder encore la classification en tenant compte de critères subjectifs. (4) Une facilité de crédit faisant l'objet d'un nouveau délai de grâce est traité comme une facilité de crédit restructurée et est soumise aux conditions de la facilité de crédit restructurée. Article 19 : Période moratoire (1) Une banque peut accorder à l’emprunteur une période moratoire selon la nature du projet financé et la propension de la banque pour le risque. (2) La période moratoire accordée à un emprunteur ne peut être renouvelée qu’après approbation par l’autorité compétente conformément à la politique de crédit, et doit faire l’objet d’un rapport régulier au conseil d’administration. En tout état de cause, la période moratoire ne peut être
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 37 igihe cyo gusonerwa kwishyura inguzanyo ntigishobora kongerwa inshuro zirenze ebyiri. (3) Banki n’uwagujije bumvikana niba umwenda w’ibanze cyangwa inyungu cyangwa byombi bizabarwa cyangwa bitazabarwa kandi bikishyurwa mu gihe cyo gusonerwa kwishyura inguzanyo kivugwa mu gika cya (1) n’icya (2) by’iyi ngingo. (4) Inguzanyo iri mu gihe cyo gusonerwa kwishyurwa ishyirwa mu cyiciro hakurikijwe ibishingirwaho mu gushyira mu byiciro inguzanyo zavuguruwe. Ingingo ya 20: Gushyira mu byiciro inguzanyo zo mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» n’izo mu icyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» zivuguruwe (1) Inguzanyo ivuguruwe iri mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» ishyirwa mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» maze ikongera igasubizwa mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» nyuma yo kwishyura icyiciro kimwe gusa cyo muri gahunda yo kwishyura yahinduwe. (3) The bank and the borrower agree on whether principal or interest or both will be or not be computed and paid during the moratorium period stipulated in paragraphs (1) and (2) of this Article. (4) A credit facility in the moratorium period follows the classification conditions and procedures of restructured credit facilities. Article 20: Classification of “normal and “watch” categories restructured credit facilities (1) A restructured credit facility in the “normal” category is classified in the “watch” category and it is reclassified as “normal” after the payment of a single instalment adhering to the modified repayment schedule. renouvelée plus de deux fois. (3) La banque et l’emprunteur se mettent d’accord si le principal ou les intérêts ou les deux, seront ou ne seront pas calculés et payés pendant la période moratoire stipulée aux paragraphes (1) et (2) du présent article. (4) Une facilité de crédit en période de moratoire suit les conditions et procédures de classification des crédits restructurées. Article 20 : Classement des facilités de crédit restructurées de catégories « normal » et « sous surveillance » (1) Une facilité de crédit restructurée de la catégorie « normal » est classée dans la catégorie « sous surveillance » et il est reclassée dans la catégorie « normal » après le paiement d'une seule tranche conformément au calendrier de remboursement modifié.
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 38 (2) Inguzanyo ivuguruwe iri mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» ikomeza kuba mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» kandi ishobora gushyirwa mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» mu gihe kwishyura bikomeje gukorwa neza mu byiciro bitatu bikurikirana hakurikijwe gahunda yo kwishyura yahinduwe. (3) Iyo hakenewe ivugururwa rya kabiri ry’inguzanyo iri mu byiciro bivugwa mu gika cya (1) n’icya (2) by’iyi ngingo, mbere y’uko uwagujije yishyura inguzanyo hakurikijwe gahunda yahinduwe mu gihe nibura cy’amezi 12, inguzanyo yavuguruwe igomba gushyirwa mu cyiciro cyo hasi cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa». Ingingo ya 21: Gushyira mu byiciro inguzanyo «zitujuje ibisabwa» zivuguruwe Inguzanyo ivuguruwe iri mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» ikomeza kuba mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» keretse iyo – (a) umwenda wose ugeze igihe cyo (2) A restructured credit facility in the “watch” category continues to be classified in the “watch” category and may be reclassified as the “normal” category if a record of performance under a realistic repayment schedule is maintained for three consecutive instalments adhering to the modified repayment schedule. (3) In case there is a need for a second restructure of the credit facility under categories provided for in paragraph 1 and 2 of this Article, before the borrower services the loan under modified repayment schedule for at least 12 months; a restructured credit facility shall be downgraded to “substandard” category. Article 21: Classification of “substandard” category restructured credit facilities A restructured credit facility in the “substandard” category continues to be classified “substandard” unless – (a) all past due principal and interest are (2) Une facilité de crédit restructurée de la catégorie « sous surveillance » continue d'être classée dans la catégorie « sous surveillance » et peut être reclassée dans la catégorie « normal » si le remboursement dans le cadre d'un calendrier de remboursement réaliste est maintenu pendant trois tranches consécutives respectant le calendrier de remboursement modifié. (3) Si une deuxième restructuration de la facilité de crédit est nécessaire dans les catégories prévues aux paragraphes (1) et (2) du présent article, avant que l'emprunteur ne rembourse le prêt selon un calendrier de remboursement modifié pendant au moins 12 mois, une facilité de crédit restructurée est rétrogradée dans la catégorie « qualité inférieure ». Article 21 : Classement des facilités de crédit restructurées de catégorie « qualité inférieure » Une facilité de crédit restructurée qui est dans la catégorie « qualité inférieure » reste classée dans la catégorie « qualité inférieure », sauf si– (a) le principal échu et les intérêts sont tous
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 39 kwishyurwa n’inyungu byishyuwe byose igihe cyo kongera kumvikana ku mwenda, icyo gihe ukaba ushobora kugaruka mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe»; (b) inyungu zose zageze igihe cyo kwishyurwa zishyuwe zose igihe cyo kongera kumvikana, icyo gihe ukaba ushobora kugaruka mu cyiciro cy’imyenda «ikurikiranwa» kandi ushobora gushyirwa mu cyiciro cy’imyenda «isanzwe» mu gihe kwishyura bikomeje gukorwa neza mu byiciro bitatu bikurikirana hakurikijwe gahunda yo kwishyura yahinduwe; (c) uwasabye umwenda wananiwe kwishyura umwenda wose cyangwa inyungu zose byageze igihe cyo kwishyurwa igihe cyo kongera kumvikana ariko akubahiriza gahunda yo kwishyura inguzanyo n’inyungu hakurikijwe gahunda yo kwishyura yavuguruwe, umwenda ushyirwa mu byiciro mu buryo bukurikira: (i) mu cyiciro cy’imyenda «ikurikiranwa» iyo uwahawe umwenda akomeje kubahiriza repaid in full at the time of renegotiation, in which case it may revert to the “normal” category; (b) all past due interest is repaid in full at the time of renegotiation, in which case it may revert to the “watch” category and may be reclassified as “normal’’ if a record of performance under a realistic repayment program is maintained for three consecutive instalments adhering to the modified repayment schedule; (c) a borrower who fails to pay all past due principal or interest at the time of renegotiation but sustains a record of performance of payments of all principal and interest according to the modified repayment schedule, is classified as follows: (i)in “watch” category if the borrower remains compliant with the modified repayment schedule for the next remboursés en totalité au moment de la renégociation, auquel cas il peut revenir à la classification dans la catégorie « normal » ; (b) tous les intérêts échus sont remboursés en totalité au moment de la renégociation, auquel cas il peut revenir à la catégorie « sous surveillance » et peut être reclassée comme « normal » si un remboursement constant sous un plan de remboursement réaliste est maintenu pour trois tranches consécutives en adhérant au calendrier de remboursement modifié ; (c) un emprunteur qui n’a pas remboursé la totalité du principal ou des intérêts échus au moment de la renégociation mais se conforme au plan de de performance des paiements de la totalité du principal et des intérêts conformément à l'échéancier de remboursement modifié, il est classé comme suit : (i) dans la catégorie « sous surveillance » si l’emprunteur a respecté le calendrier de
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 40 gahunda yo kwishyura yahindutse mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye ku itariki inguzanyo yavugururiwe; (ii) mu cyiciro cy’imyenda «isanzwe» iyo uwahawe umwenda akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa». Ingingo ya 22: Gushyira mu byiciro inguzanyo «zitizewe» zivuguruwe Inguzanyo ivuguruwe uri mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» ikomeza kuba mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» keretse iyo– (a)umwenda wose ugeze igihe cyo kwishyuwa n’inyungu byishyuwe byose igihe cyo kongera kumvikana ku nguzanyo, icyo gihe ikaba ishobora kugaruka mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» kandi ishobora kongera gushyirwa mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» mu gihe kwishyura bikomeje gukorwa neza mu byiciro bitatu bikurikirana hakurikijwe gahunda yo kwishyura yahinduwe; three consecutive instalments, as from the restructuring date; (ii)in “normal” category if the borrower remains compliant with the repayment schedule for next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “watch” category. Article 22: Classification of “doubtful” category restructured credit facilities A restructured credit facility in the “doubtful” category continues to be classified “doubtful” unless – (a) all past due principal and interest are repaid in full at the time of renegotiation, in which case it may revert to the “watch” category, and may be reclassified as “normal’’ if a record of performance under a realistic repayment program is maintained for three consecutive instalments adhering to the modified repayment schedule; remboursement modifié pour les trois tranches consécutives, à compter de la date de restructuration ; (ii) dans la catégorie « normal » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches consécutives, à partir du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « sous surveillance ». Article 22 : Classement des facilités de crédit restructurées de catégorie « douteux» Une facilité de crédit restructurée qui est dans la catégorie « douteux » reste classée dans la catégorie « douteux », sauf si – (a) le principal échu et les intérêts sont tous remboursés en totalité au moment de la renégociation, auquel cas il peut revenir dans la catégorie « sous surveillance », et peut être reclassée dans la catégorie « normal » si le remboursement dans le cadre d'un calendrier de remboursement réaliste est maintenu pendant trois tranches consécutives respectant le calendrier de remboursement modifié ;
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 41 (b) inyungu zose zigeze igihe cyo kwishyurwa zishyuwe zose igihe cyo kongera kumvikana, icyo gihe ukaba ushobora gusubira mu cyiciro cy’ingunzanyo «zitujuje ibisabwa». Muri icyo gihe, inguzanyo ishyirwa mu byiciro mu buryo bukurikira: (i) mu cyiciro cy’inguzanyo « zikurikiranwa» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura yahindutse mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa»; (ii) mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa». (c) uwasabye umwenda wananiwe kwishyura umwenda wose cyangwa inyungu zose byageze igihe cyo kwishyurwa igihe cyo kongera kumvikana ariko akubahiriza gahunda yo kwishyura inguzanyo n’inyungu (b) all past due interest is repaid in full at the time of renegotiation in which case it may revert to “substandard” category. In this case, it is classified as follows: (i) in “watch” category if the borrower remains compliant with the modified repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “substandard” category; (ii) in “normal” category if the borrower remains compliant with the repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “watch” category. (c) a borrower who fails to pay all past due principal or interest at the time of renegotiation but sustains a record of performance of payments of all principal and interest according to the modified repayment schedule, is (b) tous les intérêts échus sont remboursés en totalité au moment de la renégociation, auquel cas il peut revenir dans la catégorie « qualité inférieure ». Dans ce cas, le prêt est classé comme suit : (i) dans la catégorie « sous surveillance » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « qualité inférieure » ; (ii) dans la catégorie « normal » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « sous surveillance ». (c) un emprunteur qui n’a pas remboursé la totalité du principal ou des intérêts échus au moment de la renégociation mais se conforme au plan de performance des paiements de la totalité du principal et des intérêts conformément à l'échéancier de
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 42 hakurikijwe gahunda yo kwishyura yavuguruwe, umwenda ushyirwa mu byiciro mu buryo bukurikira: (i) mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» iyo kwishyura inguzanyo bikomeje nibura mu byiciro bitatu bikurikiranye uhereye ku itariki inguzanyo yavugururiwe; (ii) mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yahinduwe yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa»; (iii) mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa». Ingingo ya 23: Gushyira mu byiciro inguzanyo «ziri mu gihombo » zivuguruwe Inguzanyo ivuguruwe iri mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo» ikomeza classified as follows: (i) in “substandard” category if the sustained record of performance is maintained at least three consecutive instalments from the restructuring date; (ii) in “watch” category if the borrower remains compliant with the modified repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “substandard” category; (iii)in “normal” category if the borrower remains compliant with the repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “watch” category. Article 23: Classification of “loss” category restructured credit facilities A restructured credit facility in the “loss” category will continue to be classified as “loss” remboursement modifié, il est classé comme suit : (i) dans la catégorie « qualité inférieure » si le remboursement constant est maintenu pendant au moins trois tranches consécutives, à compter de la date de restructuration ; (ii) dans la catégorie « sous surveillance » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement modifié pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « qualité inférieure » ; (iii) dans la catégorie « normal » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « sous surveillance ». Article 23 : Classement des facilités de crédits restructurées de catégorie « perte » Une facilité de crédit restructurée qui est dans la catégorie dite « perte » reste classée dans la
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 43 gushyirwa mu cyiciro cy’inguzanyo «ziri mu gihombo» keretse iyo – (a) umwenda wose ugeze igihe cyo kwishyurwa n’inyungu byishyuwe byose igihe cyo kongera kumvikana ku nguzanyo, icyo gihe ikaba ishobora gusubira mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa». Muri icyo gihe, inguzanyo ishyirwa mu byiciro mu buryo bukurikira: (i) mu cyiciro cy’inguzanyo « zikurikiranwa» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura yahindutse mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa»; (ii) mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa». (b) inyungu zose zigeze igihe cyo kwishyurwa zishyuwe igihe cyo kongera kumvikana ku nguzanyo, icyo gihe ikaba unless – (a) all past-due principal and interest are repaid in full at the time of renegotiation, in which case it may revert to the “substandard” category. In this case, it is classified as follows: (i) in “watch” category if the borrower remains compliant with the modified repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “substandard” category; (ii) in “normal” category if the borrower remains compliant with the repayment schedule for next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “watch” category. (b) all past-due interest is repaid in full at the time of renegotiation, in which case it may revert to “doubtful” category. In this case, catégorie « perte » sauf si – (a) le principal échu et les intérêts sont tous remboursés en totalité au moment de la renégociation, auquel cas il peut revenir dans la catégorie « qualité inférieure ». Dans ce cas, le prêt est classé comme suit : (i) dans la catégorie « sous surveillance » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement modifié pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « qualité inférieure » ; (ii) dans la catégorie « normal » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « sous surveillance ». (b) tous les intérêts échus sont remboursés en totalité au moment de la renégociation, auquel cas il peut revenir à la catégorie
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 44 ishobora gusubira mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe». Muri icyo gihe, inguzanyo ishyirwa mu byiciro mu buryo bukurikira: (i) mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura yahindutse mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe»; (ii) mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa». (iii) mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa». (c) uwasabye umwenda wananiwe kwishyura umwenda wose cyangwa it is classified as follows: (i) in “substandard” category if the borrower remains compliant with the modified repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “doubtful” category; (ii) in “watch” category if the borrower remains compliant with the modified repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “substandard” category. (iii)in “normal” category if the borrower remains compliant with the repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “watch” category. (c) a borrower who fails to pay all past due principal or interest at the time of «douteux ». Dans ce cas, le prêt est classifié comme suit : (i) dans la catégorie « qualité inférieure » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement modifié pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « douteux » ; (ii) dans la catégorie « sous surveillance » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement modifié pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « qualité inférieure » ; (iii)dans la catégorie « normal » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « sous surveillance ». (c) un emprunteur qui n’a pas remboursé la totalité du principal ou des intérêts échus
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 45 inyungu zose byageze igihe cyo kwishyurwa igihe cyo kongera kumvikana ariko akubahiriza gahunda yo kwishyura inguzanyo n’inyungu hakurikijwe gahunda yo kwishyura yavuguruwe; umwenda ushyirwa mu byiciro mu buryo bukurikira: (i) Mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe» iyo kwishyura inguzanyo bikomeje nibura mu byiciro bitatu bikurikiranye uhereye ku itariki inguzanyo yavugururiwe; (ii) mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yahinduwe yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitizewe»; (iii)mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa» iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura yahinduwe mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zitujuje ibisabwa»; (iv)mu cyiciro cy’inguzanyo «zisanzwe» renegotiation but sustains a record of performance of payments of all principal and interest according to the modified repayment schedule, is classified as follows: (i) in “doubtful” category if the sustained record of performance is maintained at least three consecutive instalments from the restructuring date; (ii) in “substandard” category if the borrower remains compliant with the modified repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “doubtful” category; (iii)in “watch” category if the borrower remains compliant with the modified repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “substandard” category; (iv)in “normal” category if the borrower au moment de la renégociation mais se conforme au plan de performance des paiements de la totalité du principal et des intérêts conformément à l'échéancier de remboursement modifié, il est classé comme suit: (i) dans la catégorie « douteux » si le remboursement constant est maintenu pendant au moins trois tranches consécutives, à compter de la date de restructuration ; (ii) dans la catégorie « qualité inférieure » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement modifié pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « douteux » ; (iii)dans la catégorie « sous surveillance » si l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement modifié pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « qualité inférieure » ; (iv)dans la catégorie « normal » si
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 46 iyo uwagujije akomeje kubahiriza gahunda yo kwishyura mu byiciro bitatu bikurikiraho bikurikiranye, uhereye igihe inguzanyo yashyiriwe mu cyiciro cy’inguzanyo «zikurikiranwa». CHAPTER V: INGWATE, IMIKORESHEREZE Y’IBIPIMO MPUZAMAHANGA NGENDERWAHO MU GUTEGURA RAPORO Z’IMARI, IMYENDA YATEZA INGORANE NINI, IGENZURA NO GUTANGA RAPORO KU NGUZANYO N’IBYEMEZO BIGAMIJE GUKOSORA Ingingo ya 24: Ingwate (1) Bitabangamiye ibiteganywa n’andi mategeko n’amabwiriza bireba, banki isuzuma imiterere y’ingwate zishingiye inguzanyo iyo ari yo yose igihe umwenda cyangwa inyungu bigiye mu birarane cyangwa bitacyishyurirwa ku gihe. (2) Banki ishobora gutangiza uburyo bwo kwishyurwa burimo no kugurisha ingwate igihe inguzanyo itangiye kutishyurwa neza. remains compliant with the repayment schedule for the next three consecutive instalments, as from the time it was reclassified “watch” category. CHAPTER V: SECURITIES, USE OF INTERNATIONAL FINANCIAL REPORTING STANDARDS, LARGE EXPOSURES, INSPECTION AND REPORTING OF CREDIT FACILITIES AND CORRECTIVE ACTIONS Article 24: Collaterals and guarantees (1) Without prejudice to the provisions of other relevant legislation, a bank evaluates the status of security or collateral on any credit facility once payment of principal or interest falls into arrears or becomes irregular. (2) A bank may initiate repayment procedures which could include the realization of any security or collateral once a credit facility becomes nonperforming. l’emprunteur a respecté le calendrier de remboursement pour les trois tranches suivantes consécutives, à compter du moment où le prêt a été reclassé dans la catégorie « sous surveillance ». CHAPITRE V : SÛRETÉS ET GARANTIES, UTILISATION DES NORMES INTERNATIONALES D’INFORMATION FINANCIÈRE, GRAND RISQUE, INSPECTION ET RAPPORT SUR LES FACILITÉS DE CRÉDIT ET DES MESURES CORRECTIVES Article 24 : Sûretés et garanties (1) Sans préjudice des dispositions d'autres législations pertinentes, la banque évalue l’état du titre ou de la garantie relative au facilité de crédit une fois que le remboursement du principal ou des intérêts tombe dans les arriérés ou devient irrégulier. (2) La banque peut initier les procédures de remboursement y compris la réalisation de toute garantie une fois qu’une facilité de crédit devient nonperformante.
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 47 (3) Ingwate ishobora kwemerwa mu rwego rwo kugena ingano y’amafaranga y’ingoboka ni: (a) iherekejwe n’inyandiko zemewe n’amategeko; (b) iyasuzumwe kandi yanditswe mu buryo bukwiye; (c) iyishingiwe mu buryo bukwiye; (d) iyahawe agaciro n’umugenagaciro wemewe; (e) igurishwa ku buryo bworoshye ku isoko, igihe ari inyandiko z’agaciro; (f) iyo abandi bantu badafiteho uburenganzira bwa mbere bushobora kugabanya agaciro kayo cyangwa bakabuza banki kubona icyangombwa cyayo; (g) idafite ibibazo bigaragara bishobora kubangamira ifatira cyangwa igurishwa ryayo; (h) itunganye mu buryo bwose nk’uko biteganywa muri politiki y’inguzanyo. (3) Collateral that can be considered for the purpose of determining levels of provisioning is: (a) accompanied by legal documents; (b) appropriately charged and registered; (c) adequately insured; (d) valued by an accredited valuer; (e) actively traded in the market, in the case of securities; (f) free of prior liens which could reduce its value or prevent the bank from obtaining its title; (g) characterized by no foreseeable difficulties in its seizure or disposing; (h) perfect in all other ways as specified in the credit policy. (3) Une garantie qui peut être prise en compte dans le but de déterminer les taux de provisions est : (a) accompagné des documents légaux; (b) évaluées et enregistrées convenablement ; (c) assurées de manière adéquate ; (d) évaluées par un évaluateur agréé ; (e) commercialisées dans un marché actif, dans le cas des titres ; (f) libre de privilèges antérieurs qui pourraient réduire sa valeur ou empêcher la banque d’obtenir son titre ; (g) caractérisé par aucune difficulté prévisible quant à sa saisie ou disposition ; (h) parfaites dans toutes les manières spécifiées dans la politique de crédit.
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 48 (4) Haseguriwe igenagaciro iryo ari ryo ryose ry’ingwate ryakoreshejwe na banki, Banki Nkuru ishobora gusaba ko irindi genagaciro rikorwa n’umugenagaciro yihitiyemo. Ingingo ya 25: Kwita ku ngwate mu kugena ingoboka (1) Amafaranga asigaye atishyuwe y’inguzanyo avanwa ku gaciro k’ingwate yayo mbere yo kugena amafaranga y’ingoboka zihariye n’ingoboka rusange kugeza ku mafaranga ntarengwa avanwa ku mwenda nk’uko biteganywa n’amabwiriza ya Banki Nkuru. (2) Icyakora, Banki Nkuru, ikoresheje amabwiriza ishobora gutegeka amabanki kudakoresha ingwate mu gihe cyo kugena amafaranga y’ingoboka ku bwoko bwihariye bw’inguzanyo zitishyurwa. Ingingo ya 26: Imikoreshereze y’Ibipimo Mpuzamahanga Ngenderwaho mu Gutegura Raporo z’Imari Banki ishobora kubara ingoboka ikurikije (4) Subject to any valuation of a security undertaken by a bank, the Central Bank may require another valuation to be undertaken by a valuer of its choice. Article 25: Consideration of collaterals and guarantees in determining provisions (1) The outstanding balance of a credit facility is deducted from its collateral and guarantee value before determining specific provisions and general provisions up to the haircuts determined by the directive of the Central Bank. (2) However, the Central Bank may, by directive, require banks not to consider collaterals and guarantees when determining the provisions for a particular class of non-performing credit facilities. Article 26: Use of International Financial Reporting Standards A bank may compute provisions in accordance Sous réserve toute évaluation d’une garantie faite par une banque, la Banque Centrale peut exiger qu’une autre évaluation soit faite par un évaluateur de son choix. Article 25: Considération des sûretés et garanties dans la détermination des provisions (1) Le solde impayé dû d’une facilité de crédit est déduit de sa valeur de sûreté et de garantie avant de déterminer les provisions spécifiques et les provisions générales jusqu’aux décomptes déterminées par la directive de la Banque Centrale. (2) Toutefois, la Banque Centrale peut, en vertu d'une directive, obliger les banques à ne pas prendre en considération les sûretés et garanties en déterminant les provisions pour les catégories particulières de prêts non performants. Article 26 : Utilisation des Normes Internationales d'Information Financière La Banque peut constituer des provisions
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 49 ibisabwa n’Ibipimo Mpuzamahanga Ngenderwaho mu Gutegura Raporo z’Imari, IFRS-9, iyo – (a) ingoboka zagenwe hakoreshejwe ibisabwa na IFRS-9 ziri munsi y’ingoboka zibazwe hakoreshejwe aya mabwiriza, ikinyuranyo kiri hagati y’ingano y’izo ngoboka gifatwa nk’umutungo winjijwe uturutse ku nyungu itagabanyijwe abanyamigabane kigashyirwa mu ngoboka zidatangwa; (b) ingoboka zagenwe hakurikijwe IFRS-9 ziruta izagenwe hakoreshejwe aya mabwiriza rusange, izabazwe hakurikijwe IFRS zifatwa ko zikwiye hagamije kubahiriza aya mabwiriza rusange. Article 27: Igenagaciro, ishyirwa mu byiciro n’igenwa ry’ingoboka zirebana n’imyenda ikomeye (1) Banki ishyiraho kandi ikagenzura buri gihe ikigero gikwiye cy’imyenda hagamijwe kumenya imyenda ikomeye. Mu kugaragaza imyenda ikomeye, banki igomba no kureba abantu icumi bari ku isonga mu gufata imyenda n’imyenda minini. with the requirements of International Financial Reporting Standards, IFRS-9, where – (a) provisions determined using IFRS9 are lower than provisions determined using this Regulation, the difference between amount of these provisions is considered as retained earnings and placed in a non-distributable reserve; (b) provisions determined under IFRS-9 are higher than those determined using this Regulation, they will be adequate for the purpose of this Regulation. Article 27: Valuation, classification, and provisioning for significant exposures (1) A bank sets and regularly reviews the level of an appropriate threshold for the purpose of identifying significant exposures. By identifying significant exposures, banks shall consider also the top ten borrowers as well as large exposures. conformément aux exigences des Normes Internationales d’Information Financière, IFRS-9, lorsque – (a) les provisions constituées conformément aux IFRS-9 sont inférieures à celles prévues par le présent règlement, la différence entre le montant de ces provisions est considérée comme revenu résultant des bénéfices retenus et elle est placée dans la réserve non distribuable ; (b) des provisions déterminées conformément aux IFRS-9 sont supérieures à celles déterminées en vertu du présent règlement, elles sont considérées comme adéquates aux fins de l’application du présent règlement. Article 27 : Évaluation, classification et provisionnement des expositions significatives (1) Une banque fixe et revoit régulièrement le niveau d'un seuil approprié pour l'identification des expositions significatives. En identifiant les expositions significatives, les banques prennent également en compte les dix
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 50 (2) Igenagaciro, ishyirwa mu byiciro n’igenwa ry’ingoboka zirebana n’imyenda ikomeye bikorwa kuri buri kintu cyihariye. (3) Ku birebana n’ibihe byo gutanga raporo biteganyijwe mu mabwiriza rusange agena raporo zisabwa amabanki, banki iha Banki Nkuru mu buryo bw’ikoranabuhanga raporo ku masuzuma yerekeye ibigero n’ibishingirwaho bikwiye bivugwa mu gika cya (1) cy’iyi ngingo. Ingingo ya 28: Raporo ku nguzanyo (1) Hubahirijwe ibihe byo gutanga raporo biteganywa n’amabwiriza rusange agena raporo zisabwa amabanki, banki igomba gushyikiriza Banki Nkuru mu buryo bw’ikoranabuhanga raporo ku nguzanyo zose harimo inguzanyo zavuguruwe, inguzanyo zahawe igihe cyo gusonerwa kwishyura ndetse n’amazina y’abagujije hakoreshejwe (2) Valuation, classification, and provisioning for significant exposures, are conducted on an individual item basis. (3) In respect to the reporting periods provided for in the Regulation on reporting requirements from banks, a bank submits electronically to the Central Bank, reports on the reviews made concerning appropriate thresholds and parameters highlighted in paragraph (1) of this Article. Article 28: Reporting of credit facilities (1) With respect to the reporting periods provided for in the Regulation on reporting requirements from banks, a bank submits electronically to the Central Bank all credit facilities including restructured credit facilities, credit facilities under the moratorium period as well as names of borrowers using formats provided in the electronic reporting system. premiers emprunteurs ainsi que les grandes expositions. (2) L'évaluation, la classification et le provisionnement des expositions significatives sont effectués sur la base d'un élément individuel. (3) En ce qui concerne les délais de soumission des rapports prévus dans le règlement portant sur des rapports exigés aux banques, une banque soumet par voie électronique à la Banque Centrale des rapports sur les examens effectués concernant les seuils et les paramètres appropriés soulignés dans le paragraphe (1) du présent article. Article 28 : Rapport sur les facilités de crédit (1) Conformément aux périodes de rapports telles que prévues par le règlement sur des rapports exigés aux banques, une banque doit soumettre électroniquement à la Banque Centrale le rapport sur tous les facilités de crédit, y compris les facilités de crédit restructurées, les facilités de crédit en période de moratoire et les noms des débiteurs en utilisant les formats
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 51 imiterere y’inyandiko iri mu buryo bw’ikoranabuhanga bwo gutanga raporo. (2) Bitabangamiye ibiteganywa mu gika cya (1) cy’iyi ngingo, Banki Nkuru yihariye uburenganzira bwo kubona amakuru avugwa haruguru mu bubiko bw’amakuru yerekeye banki. Ingingo ya 29: Igenzurwa rikorwa na Banki Nkuru (1) Banki Nkuru ishobora gukora igenzura ry’amabanki mu rwego rwo kureba niba raporo zerekeye inguzanyo zikorwa ku buryo bunoze kandi ko n’imyiyongerere y’inyungu zazo yubahiriza aya mabwiriza rusange. (2) Iyo mu gihe cy’igenzura, isanze ubuyobozi bwa banki butarashyize inguzanyo mu cyiciro gikwiye, Banki Nkuru isaba ko ishyirwa mu cyiciro nyacyo kandi n’igenwa ry’ingoboka zirebana n’iyo nguzanyo rigakorwa. (3) Mu gihe raporo iyo ari yo yose ku nguzanyo igaragaye ko itanoze, (2) Without prejudice to the provisions of paragraph (1) of this Article, the Central Bank reserves the right to access the above information from the bank database. Article 29: Inspection by the Central Bank (1) The Central Bank may undertake inspections of banks to determine whether reporting of credit facilities is accurate and whether interest accrual for the credit facilities is in compliance with this Regulation. (2) Where, in the course of an inspection, the Central Bank determines that the management of a bank has not properly classified a credit facility, the Central Bank calls for the proper classification and corresponding provisioning. (3) When any report on the credit facility is determined to be inaccurate, the contenus dans le system électronique d’information. (2) Sans préjudice des dispositions du paragraphe (1) du présent article, la Banque Centrale se réserve le droit d’accès en ligne aux informations cidessus dans la base de données bancaire. Article 29 : Inspection par la Banque Centrale (1) La Banque Centrale peut effectuer des inspections des banques en vue de s’assurer que les rapports sur les facilités de crédit sont exacts et que les intérêts échus pour ces facilités de crédit sont conformes au présent règlement. (2) Lorsqu’au cours de l’inspection, elle constate qu’une facilité de crédit n’a pas été classée convenablement par la direction de la banque, la Banque Centrale exige une nouvelle classification ainsi que la constitution de provisions correspondantes. (3) Lorsqu’un rapport sur une facilité de crédit est jugé inexact, la Banque
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 52 Banki Nkuru isaba ko ikosorwa kugira ngo ihuzwe n’imiterere nyayo. (4) Banki Nkuru ishobora kandi gusaba abagenzuzi bigenga kureba niba banki ikora raporo mu buryo bunoze cyangwa ko yubahiriza aya mabwiriza rusange. Ingingo ya 30: Ibihano bigamije gukosora n’ibindi bihano Igihe banki itubahirije ibisabwa n’aya mabwiriza, Banki Nkuru, ishingiye ku miterere y’ikosa, itanga ibihano biteganywa n’Itegeko rigena imitunganyirize y’imirimo y’amabanki n’amabwiriza ateganya ibihano byo mu rwego rw’ubutegetsi bihabwa amabanki. UMUTWE WA VI: INGINGO ZINYURANYE N’IZISOZA Ingingo ya 31: Ingingo ivanaho Amabwiriza rusange n°12/2017 yo ku wa 23/11/2017 ku ishyirwa mu byiciro by’imyenda no guteganya ingoboka n’ingingo zose zibanziriza aya mabwiriza rusange kandi zinyuranyije na yo bivanyweho. Central Bank calls for correction to reflect an accurate position. (4) The Central Bank may also call upon external auditors to determine whether a bank is reporting accurately or is in compliance with this Regulation. Article 30: Corrective actions and other penalties Where a bank fails to meet any of the requirements of this Regulation, the Central Bank, depending, on the violation, imposes the sanctions provided in the Law governing the organisation of banking and Regulation relating to administrative sanctions for banks. CHAPTER VI: MISCELLANEOUS AND FINAL PROVISIONS Article 31: Repealing provision Regulation n°12/2017 of 23/11/2017 on credit classification and provisioning and all prior provisions contrary to this Regulation are hereby repealed. Centrale exige sa correction afin qu’il reflète le statut actuel. (4) La Banque Centrale peut faire recours aux auditeurs externes pour s’assurer que la banque produit ses rapports convenablement ou est en conformité avec le présent règlement. Article 30 : Mesures correctives et autres sanctions En cas de violation d’une condition quelconque prévue dans le présent règlement par une banque, la Banque Centrale, en fonction de la violation commise, impose des sanctions prévues par la loi portant organisation de l’activité bancaire et le règlement sur les sanctions administratives applicables aux banques. CHAPITRE VI : DISPOSITIONS DIVERSES ET FINALES Article 31 : Disposition abrogatoire Le règlement n° 12/2017 du 23/11/2017 sur la classification des crédits et les provisions et toutes les dispositions antérieures contraires au présent règlement sont abrogés.
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 53 Ingingo ya 32: Ingingo y’ururimi Aya mabwiriza rusange yateguwe mu rurimi rw’Icyongereza. Ingingo ya 33: Gutangira gukurikizwa Aya mabwiriza rusange atangira gukurikizwa ku munsi atangarijweho mu Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda. Article 32: Language provision This Regulation was drafted in English. Article 33: Entry into force This Regulation comes into force on the date of its publication in the Official Gazette of the Republic of Rwanda. Article 32 : Disposition linguistique Le présent règlement a été rédigé en anglais. Article 33 : Entrée en vigueur Le présent règlement entre en vigueur le jour de sa publication au Journal Officiel de la République du Rwanda.
Official Gazette n° Special of 05/02/2025 54 Kigali, 19/12/2024 (sé) RWANGOMBWA John Guverineri Governor Gouverneur Bibonywe kandi bishyizweho Ikirango cya Repubulika: Seen and sealed with the Seal of the Republic: Vu et scellé du Sceau de la République : (sé) Dr UGIRASHEBUJA Emmanuel Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa Nkuru ya Leta Minister of Justice and Attorney General Ministre de la Justice et Garde des Sceaux